կոկայինն ու համալսարանը

August 15th, 2016 by Spiderone

14002327_10154286560320549_706342498_o

Լուսանկարը՝ Նոր Օռլեանում, կապ չունի ներքևի տեքստի հետ

Ես ընդհանրապես սկսում եմ հարմարվել, ծանոթանալ ու ընտելանալ նոր քաղաքին՝ դրա գիշերային կյանքին մասնակցելուց հետո միայն։ Համալսարանական այս քաղաքում՝ Մորգանթաունում, ամեն շաբաթ-կիրակի անվճար ուտելիք, ըմպելիքներ են հյուրասիրում ուսանողների միավորման շենքում։ Բոլորը՝ հատկապես նորեկ առաջին կուրսեցիները (այստեղ նրանց անվանում են freshmen), լցվում են փողոցները, հերթ են կանգնում ուտելիքի համար, սնվում են, որից հետո բարձրանում են դեպի բլրի վրա գտնվող ակումբներ տանող նեղլիկ փողոցը։ Բարձրանալը հեշտ է, իսկ այ իջնելը․․․

Աղջնակներն այդ օրերին (ի դեպ՝ ԱՄՆ-ն բազմազանության երկիր է, բայց չգիտես ինչու՝ այս քաղաքում ակումբներ գնում են հիմնականում շեկլիկ ու սիրունիկ ամերիկացիները) հագնում են ամենաբարձր կրունկ ունեցող կոշիկները, ամենանեղ շրջազգեստն ու տոպը։ Եթե կեսգիշերից հետո բլրի ներքևում կանգնես, ականատես կլինես բազմաթիվ շեկլիկների՝ միմյանց հետևից գլորվելուն։

Այս աղջիկներից շատերն առաջին անգամ են ալկոհոլն ու թմրանյութը խառնում իրար։ Նրանք գլորվում են, գլորվում, բայց կարծես մարմինը ցավ չի զգում։ Ընդհանրապես, երբ մարդն ընկնում է, ոչ միայն ֆիզիկական ցավ է զգում, այլ հոգեկան կարճաժամկետ ընկճվածություն, որ չկարողացավ կառավարել սեփական մարմինը։ Շեկլիկների դեմքին որևէ արտահայտություն չի առաջանում, երբ գլորվում են, հետո հազիվ կանգնում, հետո նորից գլորվում։ Նրանք միայն ծղրտում են։ Ես անչափ զարմացել էի, որ մարդը կարող է 7 անգամ ընկնել ու ոչինչ չզգալ։ Թմրանյութն այստեղ շատ սովորական սպառվող ապրանքներից է։

ԱՄՆ-ի համալսարաններում սովորելը բավականին թանկ հաճույք է։ Այս շեկլիկների ծնողները մեծ ներդրումներ են արել նրանց վրա։ Միսիսիպիի պետական համալսարանի դասախոսներից մեկն ասում էր, որ մինչև հիմա իր ուսանողական վարկն է մարում, և դեռ իր երեխաներն էլ պիտի շարունակեն։

Շեկլիկները կիրակի պիտի լավացնեն վերքերը, որ երկուշաբթի դիմագրավեն դասերի ծանրությանը։ Նրանք անհամբեր պիտի սպասեն շաբաթ օրվան՝ գլորվելու հույսով։

Հ․Գ․ Ինձնից․ ես այստեղ կարոտում եմ մարդկանց գրկելը։ Նախկինում էլ զգացել եմ նման բան։ Ինձ համար գրկախառնությունը կարևոր է, ինչը բացարձակապես բացակայում է այստեղ։ Լավ մարդիկ կան արդեն շուրջս, նրանց մասին կպատմեմ ավելի ուշ։ Գժեր են մի քիչ։

Հարմարվե՞լ ես․ հարցի պատասխանն այստեղ

August 12th, 2016 by Spiderone

13988706_10154278354985549_508415472_n

Սարդը նորից եկավ։ Եթե հիշում եք, Սարդը Հետքի բլոգն է, որ ստեղծել էի 2009-ին, շատ ակտիվ գրում էի 2010-ին՝ 6 տարի առաջ, երբ Հայաստանից հեռու էի՝ Լիտվայում։ Հիմա նորից Հայաստանից հեռու եմ․ մոտ մեկ տարով կսովորեմ ԱՄՆ-ի Արևմտյան Վիրջինիայի համալսարանում։ Մի տարի կտանեմ գլուխներդ, եթե շատ զբաղված չլինեմ դասերով։

Պարզվում է, որ ես մշտապես մարդկանց կարիք ունեմ։ Մոտ մի շաբաթ մենակ մնալուց հետո հասկացա։ Նախկինում գիտեի, թե մենակ մնալ սիրում եմ, բայց հիմա պարզեցի, որ չէ․ մարդկանց հետ շփումները, հարաբերությունները, կապերը, կապերի խզումը ու, հատկապես, կռիվները շատ եմ սիրում։ Մենակության թեմայով գլուխներդ շատ չեմ տանի կարծում եմ, շուտով կփոխվի իրավիճակը։

Ի դեպ՝ ԱՄՆ-ում մարդկանց լավագույն ընկերը հեռուստացույցը և տապակած հավը կարծես լինի։ Եթե կա ազատ ժամանակ, ապա կարելի է հավ տապակել, նստել մոնիտորի առաջ ու Netflix նայել։ Իհարկե, ես դեռ երկու նահանգում եմ եղել, բայց փոքր քաղաքներում տեսածս դա էր։

Լավ, քանի որ արդեն մեծացել եմ՝ համեմատած 2010-ի, հնարավոր է՝ գրածներիս մեջ ավելի համակարգվածություն նկատվի, ինչը լավ է։ Կամ հակառակը ։Դ Լավ։

Մինչ Արևմտյան Վիրջինիա գալս, 3 շաբաթ Միսիսիպիի պետական համալսարանում նախապատրաստական կուրս էի անցնում՝ ԱՄՆ ուսումնական համակարգի, օրենքների, մշակութային նրբությունների ու լեզվի վերաբերյալ։ Բոլոր միջազգային (ամերիկացիք foreign student բառը փոխարինել են international student-ով՝ առավել հանդուրժողական լինելու համար) ուսանողներն անցնում են նախապատրաստական կուրսը, քանի որ մենք տեղյակ չենք կամ գոնե լուրջ չենք վերաբերում որոշ օրենքների, որոնք այստեղ ճակատագրական դեր ունեն։ Մի քանի օրենք կթվարկեմ, որոնք շատ հավանում եմ, սովորում եմ պահպանել ու պատրաստվում եմ կիրառել ապագայում։

Օրենք 1․ ակադեմիական ազնվություն։ ԱՄՆ համալսարանները կարող են ուսանողին առանց քննարկելու հեռացնել դասերից՝ ակադեմիական ազնվությունը չպահպանելու համար։ Ուսանողն իրավունք չունի արտագրել, գրագողությամբ զբաղվել կամ յուրացնել և որպես սեփականը ներկայացնելը ուրիշի միտքը, գաղափարը։ Նույնիսկ որոշ դասեր արգելում են խմբային աշխատանքը։ ԱՄՆ-ում յուրաքանչյուր գաղափար հնարավորություն ունի դառնալու մեծ գումար, իսկ գաղափարի գողությունը՝ մեծ գումարի գողությունից առավել դատապարտելի է։ Կարծում եմ՝ չինացիների գործոնն այստեղ մի քիչ խտացրել է գույները ։Ճ

kris

Քրիսը՝ մեր դասախոսը նախորդ երեք շաբաթում, մոտ 30 տարեկան կլինի։ Նա միշտ լսարան մտնում էր աննկատ ու աննկատ դուրս գալիս։ Մշտապես խոսում էր միայն դասից, ինչն ինձ շատ էր ոգևորում։ Երբ մեզ բացատրում էր ակադեմիական ազնվության կարևորությունը, շատ կարևոր օրինակ բերեց․ «Պատկերացնո՞ւմ եք, եթե ձեր կուրսընկերն, ով անընդհատ արտագրել է, մի օր դառնա ձեր երեխայի բժիշկը։ Կամ պատկերացնո՞ւմ եք, եթե Նյու Յորքի ճարտարապետները սովորելիս արտագրեին այլոց նախագծերը, նրանց սարքած բոլոր շենքերը կփլվեին մի օր։ Ուրեմն, եթե չենք ուզում, որ մեր երեխայի կյանքին վտանգ սպառնա կամ շենքը, որտեղ ապրում ենք, փլվի, պիտի պահպանենք և ստիպենք մյուսներին պահպանել ակադեմիական ազնվությունը»,- ասում էր Քրիսը։

Այդ ընթացքում ես հատ-հատ հիշում էի Երևանի պետական համալսարանում գործածս սխալները։ Այն գրքերը, որոնք չէի կարդացել ու ինձ պատմում էին ընկերներս, որ պատասխանեմ քննությանը։ Հիշում էի, որ բազմաթիվ անգամներ ինքս «լավություն» եմ արել՝ թույլ տալով ինձնից գրագողել ուսումնական որոշ թեմաներ։ Այդ ժամանակ դրանք որպես չարաճճիություն էի դիտում, իսկ հիմա հասկանում եմ, որ սովորելն, իսկապես, շատ բարդ ու լուրջ որոշում է։ Սովորելուց հետո անձը դառնում է այդ երկրի ու հասարակության համար որոշում կայացնողներից մեկը, նա ամեն օր որոշում է իր մասնագիտության հետ առնչվողների ճակատագիրը։ Դուք էլ հիշեք մի քիչ ձեր մասին․․․ երևի մեր արարքներից ամեն մեկը մի մեծ շարժառիթ է դարձել Հայաստանի հետընթացի մեջ։ Սրան դեռ էլի եմ անդրադառնալու․ շատ եմ անդրադառնալու։

Օրենք 2․ չուշանալ։ ԱՄՆ-ի համալսարաններում ուշանալը վիրավորանք է, իսկ մարդուն վիրավորանք հասցնելը՝ ճակատագրական սխալ։ Այստեղ հստակ դասակարգված է․ դասից չուշանալը 10 րոպե առաջ լինելն է, դասից ուշանալը ժամանակին լինելը, իսկ դասից 10 րոպե հետո լինելը չի քննարկվում։ Սա դեռ տեսական գիտելիք է, պրակտիկայում կտեսնեմ, կմանրամասնեմ, բայց այն, որ պրոֆեսորը դասից 10 րոպե առաջ է լինում լսարանում, փաստ է։ Սահմանված է նաև, թե որքան կարելի է ուշանալ ընկերոջ հետ հանդիպումից․ 15 րոպե։ Դրանից առավել ուշանալու դեպքում՝ ընկերոջդ վիրավորանք ես հասցնում։ Իրենք ասում են․ «Քո ժամանակն ավելի թա՞նկ է, քան իմը»։

Դե, ինձ իմացողներն արդեն իմացան, թե ես ինչեր հիշեցի՝ ուշանալուս մասին։ Մի ընթացք կար, որ 1 ժամը նվազագույն ուշանալուս շեմն էր։ Նույնիսկ ընկերներիցս մեկի հետ լուրջ խոսակցություն ունեցանք այդ մասին։ Ես շատ վիրավորվել էի, որ ինձ պայմանավորված ժամանակից կես ժամ առաջ էին ասել։ Բայց թե սպասողները որքան են վիրավորվում, ես այդ մասին չէի մտածել։ Հետաքրքիր զուգահեռներ են հիմա գնում․ ես՝ 2010-ին և 2016-ին։ Առաջարկում եմ՝ դուք էլ հիշեք ուշանալու դեպքերը։ Միգուցե երբ երթուղայինն ուշանում է կամ ընդհանրապես չի գալիս, ինչ-որ կապ ունի այն բանի հետ, որ ամեն մեկս ուշանում ենք ու ուշացնում որևէ մեկին։

Օրենք 3․ լուծումներ գտնել։ ԱՄՆ-ում եթե կա խնդիր, ուրեմն կա լուծում։ Բոլոր ամերիկացիները, ում հանդիպել եմ այս շաբաթների ընթացքում, այս կենսակերպով են առաջնորդվում։ Ես տեսել եմ, թե ինչպես են նրանք սկսում արագ լուծումներ փնտրել, երբ որևէ՝ նույնիսկ ամենամանր, խնդիր է առաջանում։ Մինչդեռ Հայաստանում մենք դեռ կարծում ենք, թե խնդիրներին լուծումներ գտնելը մարդկային հատկանիշ է, չկա նման բան։ Մարդիկ լինում են այնպիսին, ինչպիսին  նրանց կրթում են։ Ամերիկայում մեծացող երեխան դեռ մանկապարտեզից գիտի, որ բոլոր խնդիրները լուծումներ ունեն։

Խնդիրներին լուծումներ գտնելու առումով՝ ես կրթվել եմ հորիցս ու մորիցս, նաև ինքնակրթվել եմ։

Մեզ թվում է, թե սրանք շատ պրիմիտիվ բաներ են, բայց ոչ։ ԱՄՆ-ի համալսարաններում ուսանողին նախ սովորեցնում են պրիմիտիվ հատկանիշներ, որոնք շատ կարևոր են որոշում կայացնող մասնագետ դառնալու համար։ Դեռևս մանկապարտեզից մինչ դոկտորական թեզը նման պրիմիտիվ, բայց կարևոր գիտելիքներն անընդհատ հաստատվում են ապագա որոշում կայացնողի ուղեղում։ Այդ որոշում կայացնողներն էլ կարողանում են դարձնել իրենց երկիրը ամենահզորն ու բարեկեցիկը (աշխարհաքաղաքական նյուանսների մեջ պետք չէ խորանալ, քանի որ հիմքը պրիմիտիվ է)։

Մյուս օրենքների մասին հետո կպատմեմ։ Իսկ հնարավոր է՝ ավելի հետաքրքիր բաներ գտնեմ պատմելու։

Առաջին լուսանկարի վերաբերյալ․ ԱՄՆ-ն հայտնի է հանդուրժողականության և հավասարության կոչերով ու գործողություններով։ Փոքր քաղաքներում եթե ասում են, որ այսինչ տեղը 5 րոպե հեռավորությամբ է գտնվում, ի նկատի ունեն մեքենայով։ Նույնիսկ քայլելու համար նախատեսված մայթեր չկան։ Նրանց համար քայլող մարդիկ չկան։ 

Երազանքի նավը

October 20th, 2013 by Spiderone

Ինչ-որ տեղերում պատմություններ թողնելը մեզ հաճախ հուսադրում է: Կապիտան Մեհեկն այս անգամվա իմ պատմության հերոսն էր: Թուրքիայի հարավ-արեւելքում` Միջերկրականի ափին մի շրջան կա, որը հիմնականում բաղկացած է իջեւանատներից եւ փոքրիկ գյուղերից եւ կոչվում է Օլիմպոս: Մեհեկին բոլորն այստեղ կապիտան են անվանում: Ես նրան նկատել էի մինչ նավ բարձրանալը. ճկունությամբ տախտակամածից ցատկում էր նավի վրա եւ հակառակը, իսկ դեմքի մի քանի խորն ընդգծված կնճիռները փաստում էին ոչ հարթ կյանքի մասին: Բաց ծով դուրս գալուն պես` ոչ շատ ուժեղ ալեկոծություն սկսվեց: Մեհեկը շարունակում էր ցատկոտել նավի բոլոր կողմերն ու նախապատրաստել այն սպասվող ալեկոծությանը: Նա հաճույք էր ստանում ալիքների վայրիվերումներից, կոպիտ ձեռքերով բռնել էր ղեկն ու ասես խաղի մեջ մտել ծովի անհանգստության հետ:

Ինձ հանդիպած թուրքերից Մեհեկն առաջինն էր, ում հետ զգուշավորության զգացում չունեցա: Նա 35 տարեկան է, 14 տարեկանից նավաստի է եւ պահում է ողջ ընտանիքը: Հայրը 10 տարի բանտում է գտնվել, դուրս գալուց երկու տարի անց` մահացել.

Read the rest of this entry »

Ես երբեմն էլ չգիտեմ` ինչ անել

July 9th, 2013 by Spiderone

հիմար մտքերս էլ կարեւորող չկա: Փոքր ժամանակ ամեն միտքս, որ բոլորն ընկալում էին որպես մանկական հիմարություն, դու կարեւորում էիր` ամենաիմաստուն մտքի պես, ամենահանճարեղ մտքի պես: Միշտ ասում էիր` բալիկս, եթե դու էդպես ես կարծում, ուրեմն դա է ճիշտը: Երբեք չէիր ասում «սխալ ես»` իմանալով, թե որքան եմ ազդվում այդ բառից: Տիեզերքի մասին իմ հարցերին առավել պատկերավոր պատասխան տալու համար գործածում էիր երկու մեծ ձեռքերդ, տասը մատներդ, դաստակներդ: Ձեռքերով կլոր գունդ էիր ստանում, բացատրում, թե ինչպես ա երկրագունդը պտտվում արեւի ու իր առանցքի շուրջը: Մեր տան աստիճաններից միշտ հետեւում էինք արեւի դուրս գալուն ու մայր մտնելուն:

Ասում էի, որ զզվում եմ հողից, քանի որ դրա մեջ միջատներ ու որդեր կան: Ասում էիր, որ հողը միակ բանն ա, որ մենք ունենք: Ասում էի` չէ, մենք տուն ունենք, նստարան, ասում էիր` առանց հողի ոչինչ չենք կարող ունենալ: Փոքրիկ բահ էիր սարքել ինձ համար, միշտ երջանկանում էիր, երբ թողնում էի դրսի խաղերս, վերցնում էի բահն ու գալիս քեզ օգնելու` մեր հողը վարելու: Ես դա հաճախ անում էի, քանի որ դու դրանից հրճվանք էիր ապրում:

Երբ դպրոցում կամ փողոցում կռիվ էի անում, շատ վստահ էի, որ կգամ, կպատմեմ քեզ, թե ինչու եմ կռվել ու դու կասես, որ ճիշտ եմ արել: Կասես` երբեք թույլ չտաս քեզ հիմարացնեն, մարդիկ մյուսներին հիմարացնել շատ են սիրում: Կասես` թույլ չտաս, որ դպրոցում ուսուցիչները ձեզ հետ ռուսերեն խոսեն, դուք հայ եք ու Հայաստանը հիմա անկախ է, իսկ դպրոցը` հայկական: Կասես` ուսուցչին ծաղիկ տանում են այն ժամանակ, երբ ուզում են, այլ ոչ թե որովհետեւ ծնող-կոմիտեի նախագահն է ասում: Կասես` ես ծնողական ժողովիդ չեմ գալիս, որովհետեւ գիտեմ, թե դու ով ես ու ինչ հնարավորություններ ունես:

Սադախլուի շորերն ամեն օգոստոսին գալիս էին: Ասում էիր` քեզ մոդա ու մրցակցություն պետք չէ, դու գիտես` ինչն է գեղեցիկ, ինչը` չէ: Ասում էիր` միշտ ձգտիր հարմարավետ ու գեղեցիկ հագնվել. դու գիտես` ոնց անել:

Read the rest of this entry »

Տատս ասում էր` աշխատող մարդը սոված չի մնա

May 30th, 2013 by Spiderone

Անընդհատ եմ գյուղերում, զրուցում  եմ մարդկանց հետ, լսում նրանց պատմությունները: Բոլոր գյուղերում կան հավաքատեղիներ: Նախկինում մարդիկ սովորաբար այնտեղ հավաքվում էին աշխատանքից հետո՝ իրիկնաժամին: Սակայն դա վաղուց էր: Այսօր բազմաթիվ գյուղերում այդ հավաքատեղիներում արդեն կեսօրից հավաքվում են գյուղի տղամարդիկ ու, որպես կանոն, թղթաղաղ, նարդի, ավելի տարեցները` դոմինո խաղում: Այս «խավը» հենց իմանում է՝ լրագրող ես, սկսում են բողոքել, ամեն ինչից: Այդ նույն ժամանակ, դա հետո մեր զրույցից է պարզվում, նրանց կանայք եւ երեխաները բանջարանոցներում աշխատում են, որպեսզի սոված չմնան: Երբ հարցնում եմ` բա ինչու դուք չեք գնում օգնեք նրանց: Ասում են` աշխատես, չաշխատես՝ նույնն է, վիճակներս չի փոխվում: Ես չեմ հավատում, իհարկե: Անհնար է՝ աշխատես-չաշխատես՝ նույն վիճակը լինի:

Տատս, որին 14 տարեկանում ամուսնացրել էին իրենից մի 30 տարով մեծ պապիս հետ ու հետո էլ իր կյանքի վերջին 30 տարին անցկացրել առանց ամուսնու, մինչեւ իր կյանքի վերջին օրերը աշխատում էր: Նա էշը նստած բանջարանոց էր գնում: Քանի՜-քանի՜ անգամ է էշից ընկել: Չնայած տղաները, աղջիկները, թոռներն անընդհատ հանդիմանում էին, արգելում նրան բանջարանոց գնալ, գործ անել, կարմրաթուշ տատս այդ տարիքում շառագունում էր, ընդամենը լուռ «համաձայնում», հետո շարունակում իր գործը:

Read the rest of this entry »

Բարի ճանապարհ

May 8th, 2013 by Spiderone

Հայրս դեռ 90-ականներին խիստ քննադատում էր Ռուսաստան գաղթող մեր բոլոր բարեկամներին. “Բա որ Ռուսաստանում էլ փողերը պրծավ, էդ ժամանակ ո՞ւր են վազելու: Բա էս երկրում մեկը չմնա՞: Մարդիկ կռվում, հող են պահում, որ իրենք մեռնելուց ասեն ինձ տարեք մեր հայրենի հողում թաղե՞ք”: Ես այդ ժամանակ ամբողջովին համամիտ էի նրա հետ ու համոզված էի, որ ով ուր էլ գնա, մենք կշարունակենք ապրել մեր երկրում` ինչպիսին էլ այն լինի:

Հորս մահից ամիսներ են անցել. մեր ընտանիքի 50 տոկոսն այսօր արտագաղթելու է: Չգիտեմ` հայրս ինչ կասեր այս դեպքում:

Հ. Գ. Բարի ճանապարհ արտագաղթողներին, մենք ապահով Հայաստանում ենք, կդիմանանք:

Արմենիա հեռուստաընկերության ցեղասպանությունը

April 23rd, 2013 by Spiderone

“Պանարմենիան մեդիա հոլդինգ”-ին պատկանող Արմենիա հեռուստաընկերության նկարահանած տեսահոլովակն ինձ էսօր ավելի շատ ցավ պատճառեց, քան 1915-ին իրականացված ցեղասպանությունը։ Ո՞րն է եղել ձեր նպատակը այ Արմենիայի մասսա (ուրիշ ավելի նորմալ տարբերակ չեմ գտնում նրանց դիմելու) էս տեսահոլովակը նկարելու, ո՞րը։ Ի՞նչ նպատակով եք էդ փողոցային խուժան տոնով երգացնում փողոցային “արվեստի” ներկայացուցիչ Հ․Տ-Մ․Տ․ Հայկո-Միշոներին։ Ինչի՞ համար եք էդ դերասան-երգչուհի աղջիկներին դրել տեսախցիկի առաջ, խնդրել լաչառություն անեն, աչքները լցնեն, աղոթեն, լավ ա՝ ծնկի չեք իջեցրել։

Բա ինչո՞ւ ամեն օր տենց լաչառություն չեք անում, աղոթում, հոխորտում, ու իմաստալից աչքերի արտահայտություն ընդունում՝ ներկայիս Հայաստանի Հանրապետությունում ապրող 3 միլիոն հայերին (ծեր, երեխա, կանայք, տղամարդիկ, երիտասարդներ) հոգեպես բռնաբարելու ու ցեղասպանելու համար։

Սա էլ էդ տեսահոլովակը, դիտեք եւ ցեղասպանվեք

watch?v=DRynAuOsZXQ

Պետք չէ մարդուն դարձնել մուրացկան ու հետո փող տալ

April 7th, 2013 by Spiderone

Ֆեյսբուքում հայտնվող “Օգնենք 3-ամյա փոքրիկին”, “Օգնենք արվեստագետին”, “Օգնենք ազատամարտիկին” նախաձեռնությունները տեսնելով` մեր կառավարությունը` բոլոր նախարարներով ու Տիգրան Սարգսյանով հանդերձ ամոթից պիտի գետինը մտնի: Լավ, մի քանի եզակի դեպքերում էս երեւույթը կարելի էր համարել բարեգործություն, բայց մեր գերատեսչություններն արդեն տեղն իմացել են կարծես թե: Որոշել են էնքան գործ չանել, մինչեւ մարդկանց հասցնեն անելանելի դրության ու ստիպեն, որ ամաչելով հաշվեհամար բացեն ու գումար խնդրեն օրվա հացով ապրող մյուս քաղաքացիներից:

Ես հիշում եմ, վերջերս գրում էի լեյկոզով հիվանդ մի երեխայի մասին, ում հայրն անընդհատ նշում էր, որ այլ ելք չունի, բայց շատ է ամաչում մարդկանցից փող խնդրելուց: Եւ ես հասկանում էի նրան, քանի որ եթե վաղը հիվանդանոց ընկնեմ ու փող չունենամ բուժվելու, ամոթից կմեռնեմ` իմ անունով հաշվեհամար բացելու ու փող խնդրելու մտքից: Read the rest of this entry »

Ապրիլմեկյան լրատվամիջոցներ

March 31st, 2013 by Spiderone

Դպրոցական տարիքում ապրիլի 1-ին ամենաշատը սպասում էին մեր դասարանի ստախոսները` նրանք, ովքեր ամեն օր էին ստում ու առանձնակի հաճույք էին ստանում դրանից` կարծելով, թե դիմացինին հիմարեցնում են: Ապրիլի 1-ը նրանց համար իրականում յուրօրինակ օր էր: Նրանք այդ օրը հրապարակայնորեն անում էին այն, ինչը միշտ ներքուստ ու գաղտնի են արել` մի տարբերությամբ, որ եթե նախկինում այդ արարքի համար կդատապարտվեին, ապա ապրիլի 1-ին ստելը կառաջացներ բոլորի հրճվանքը` նույնիսկ ուսուցիչների:

Ի դեպ` մեր դասարանի, բակի, փոքրիկ քաղաքի մեծ մասն էին սիրում ստելու օրը: Ես էլ մի բան հորինում, ստում էի (հաճախ անհաջող)` հետ չմնալու համար, բայց էդ օրն էդպես էլ չսիրեցի: Ինձ թվում էր` բոլորն իրականում ստախոս են, պաշտում են ստելը, հաճույք են ստանում ուրիշներին խաբելուց, բայց այդ մասին արտահայտվում են միայն ապրիլի մեկին:

Համատարած ստի ու հրճվանքի մթնոլորտը շարունակվում ա նաեւ այսօր: Այն լրատվամիջոցները, որոնք միշտ ստել են գաղտնի, այսօր չկարողացան զսպել իրենց: Կեսգիշերից հետո մրցույթ է լրատվամիջոցների միջեւ, թե “ով այնպիսի սուտ կասի”, որ ավելի շատ քլիք ու լայք հավաքի: Ուղղակի դժվար թե խմբագիրներն իրենց “թագավորության կեսը” տան: Նրանք շատ-շատ հրճվող ուսուցչի դերում են:

Կուզեմ, որ ամեն օր ապրիլի մեկ լինի, միայն թե բոլոր ստախոս լրատվամիջոցներն իրենց սուտ լուրերի տակ էդքան պատրաստակամորեն գրեն միակ ճշմարտությունը. “Ապրիլմեկյան կատակ – մենք խաբում ենք ձեզ”:

Հ.Գ. Իրականում, էնքան զզված եմ էս ստի ու հրճվանքի մթնոլորտից, որ հավես չարեցի մի նորմալ գրեմ: Ու թույլ շարադրված միտքս կհասկանան նրանք, ովքեր դեռ մանկուց չեն սիրել ապրիլմեկյան հրճվանքներն ու կատակները:

Ամոթ Մարինե Պետրոսյանին եւ Վահան Արծրունուն

March 12th, 2013 by Spiderone

Երեկ միգուցե կարդացել եք “Հեղափոխական լիդեր, թե խեղճ քաղաքացի` Րաֆֆի” գրառումս, որտեղ ներառել էի նաեւ Րաֆֆու այս լուսանկարը: Առավոտյան արթնացա, տեսա, որ ֆեյսբուքում ահագին մարդիկ լուսանկարս հրապարակել էին` reshare-ով հղում տալով Մարինե Պետրոսյանին: Երբ Մարինեի մոտ նայեցի լուսանկարը, տեսա, որ նա բլոգից save as ա արել, պահել համակարգչում, հետո իր իսկ անունից դրել ֆեյսբուքում: Լավ, իմ գրած տեքստը կարող էր դուր չգալ նրան, բայց եթե լուսանկարը դուրը եկել է, հանգիստ կարող էր նման կերպ հրապարակել` միայն թե հղում անելով բլոգին, մանավանդ, երբ մարդը հստակ գիտի` որտեղից ա վերցնում:

Մարինեին քոմենթի միջոցով շատ քաղաքավարի հարցրեցի.

- Լուսանկարը ձերն է?

- Չէ,-եղավ պատասխանը:

- Բա ինչի հղում չեք դրել, որ վերցրել եք sard.hetq.am-ից:

- Ես սարդից չեմ վերցրել: Որտեղից որ վերցրել եմ, հետը տեքստ կար դրված, որի հետ համաձայն չէի, դրա համար միայն լուսանկարն եմ վերցրել:

- Իսկ որտեղից եք վերցրել?

Պատասխանելու փոխարեն Մարինեն ջնջեց մեր այս ամբողջ խոսակցությունը եւ մի քոմենթ ավելացրեց` էս լուսանկարը վերցված ա ՍԱՐԴ ԲԼՈԳԻՑ: Էն որ ուզում էր ասել` էլ մի զզվացրու էլի, լավ եմ արել, գողացել եմ: Բայց դե էլ բան չասեցի, սուս-փուս ինձ համար սկսեցի ավելացնել “լուսանկարը sard.hetq.am-ի” գրությունը բոլոր լուսանկարների տակ, որոնք reshare էին արվել Մարինեից: Ներքուստ զարմացած էի, որ ստեղծագործող, գրող մարդը էդքան անփութորեն ու անտարբերորեն է մոտենում հեղինակային իրավունքին..

Reshare անողներից մեկն էլ Վահան Արծրունին էր, որտեղ եւս զուտ դրեցի “լուսանկարը` sard.hetq.am-ի” ստորագրությունը, ինչն Արծրունուն չափազանց զայրացրեց: Read the rest of this entry »