Երազանքի նավը

October 20th, 2013 by Spiderone

Ինչ-որ տեղերում պատմություններ թողնելը մեզ հաճախ հուսադրում է: Կապիտան Մեհեկն այս անգամվա իմ պատմության հերոսն էր: Թուրքիայի հարավ-արեւելքում` Միջերկրականի ափին մի շրջան կա, որը հիմնականում բաղկացած է իջեւանատներից եւ փոքրիկ գյուղերից եւ կոչվում է Օլիմպոս: Մեհեկին բոլորն այստեղ կապիտան են անվանում: Ես նրան նկատել էի մինչ նավ բարձրանալը. ճկունությամբ տախտակամածից ցատկում էր նավի վրա եւ հակառակը, իսկ դեմքի մի քանի խորն ընդգծված կնճիռները փաստում էին ոչ հարթ կյանքի մասին: Բաց ծով դուրս գալուն պես` ոչ շատ ուժեղ ալեկոծություն սկսվեց: Մեհեկը շարունակում էր ցատկոտել նավի բոլոր կողմերն ու նախապատրաստել այն սպասվող ալեկոծությանը: Նա հաճույք էր ստանում ալիքների վայրիվերումներից, կոպիտ ձեռքերով բռնել էր ղեկն ու ասես խաղի մեջ մտել ծովի անհանգստության հետ:

Ինձ հանդիպած թուրքերից Մեհեկն առաջինն էր, ում հետ զգուշավորության զգացում չունեցա: Նա 35 տարեկան է, 14 տարեկանից նավաստի է եւ պահում է ողջ ընտանիքը: Հայրը 10 տարի բանտում է գտնվել, դուրս գալուց երկու տարի անց` մահացել.

Read the rest of this entry »

Ես երբեմն էլ չգիտեմ` ինչ անել

July 9th, 2013 by Spiderone

հիմար մտքերս էլ կարեւորող չկա: Փոքր ժամանակ ամեն միտքս, որ բոլորն ընկալում էին որպես մանկական հիմարություն, դու կարեւորում էիր` ամենաիմաստուն մտքի պես, ամենահանճարեղ մտքի պես: Միշտ ասում էիր` բալիկս, եթե դու էդպես ես կարծում, ուրեմն դա է ճիշտը: Երբեք չէիր ասում «սխալ ես»` իմանալով, թե որքան եմ ազդվում այդ բառից: Տիեզերքի մասին իմ հարցերին առավել պատկերավոր պատասխան տալու համար գործածում էիր երկու մեծ ձեռքերդ, տասը մատներդ, դաստակներդ: Ձեռքերով կլոր գունդ էիր ստանում, բացատրում, թե ինչպես ա երկրագունդը պտտվում արեւի ու իր առանցքի շուրջը: Մեր տան աստիճաններից միշտ հետեւում էինք արեւի դուրս գալուն ու մայր մտնելուն:

Ասում էի, որ զզվում եմ հողից, քանի որ դրա մեջ միջատներ ու որդեր կան: Ասում էիր, որ հողը միակ բանն ա, որ մենք ունենք: Ասում էի` չէ, մենք տուն ունենք, նստարան, ասում էիր` առանց հողի ոչինչ չենք կարող ունենալ: Փոքրիկ բահ էիր սարքել ինձ համար, միշտ երջանկանում էիր, երբ թողնում էի դրսի խաղերս, վերցնում էի բահն ու գալիս քեզ օգնելու` մեր հողը վարելու: Ես դա հաճախ անում էի, քանի որ դու դրանից հրճվանք էիր ապրում:

Երբ դպրոցում կամ փողոցում կռիվ էի անում, շատ վստահ էի, որ կգամ, կպատմեմ քեզ, թե ինչու եմ կռվել ու դու կասես, որ ճիշտ եմ արել: Կասես` երբեք թույլ չտաս քեզ հիմարացնեն, մարդիկ մյուսներին հիմարացնել շատ են սիրում: Կասես` թույլ չտաս, որ դպրոցում ուսուցիչները ձեզ հետ ռուսերեն խոսեն, դուք հայ եք ու Հայաստանը հիմա անկախ է, իսկ դպրոցը` հայկական: Կասես` ուսուցչին ծաղիկ տանում են այն ժամանակ, երբ ուզում են, այլ ոչ թե որովհետեւ ծնող-կոմիտեի նախագահն է ասում: Կասես` ես ծնողական ժողովիդ չեմ գալիս, որովհետեւ գիտեմ, թե դու ով ես ու ինչ հնարավորություններ ունես:

Սադախլուի շորերն ամեն օգոստոսին գալիս էին: Ասում էիր` քեզ մոդա ու մրցակցություն պետք չէ, դու գիտես` ինչն է գեղեցիկ, ինչը` չէ: Ասում էիր` միշտ ձգտիր հարմարավետ ու գեղեցիկ հագնվել. դու գիտես` ոնց անել:

Read the rest of this entry »

Տատս ասում էր` աշխատող մարդը սոված չի մնա

May 30th, 2013 by Spiderone

Անընդհատ եմ գյուղերում, զրուցում  եմ մարդկանց հետ, լսում նրանց պատմությունները: Բոլոր գյուղերում կան հավաքատեղիներ: Նախկինում մարդիկ սովորաբար այնտեղ հավաքվում էին աշխատանքից հետո՝ իրիկնաժամին: Սակայն դա վաղուց էր: Այսօր բազմաթիվ գյուղերում այդ հավաքատեղիներում արդեն կեսօրից հավաքվում են գյուղի տղամարդիկ ու, որպես կանոն, թղթաղաղ, նարդի, ավելի տարեցները` դոմինո խաղում: Այս «խավը» հենց իմանում է՝ լրագրող ես, սկսում են բողոքել, ամեն ինչից: Այդ նույն ժամանակ, դա հետո մեր զրույցից է պարզվում, նրանց կանայք եւ երեխաները բանջարանոցներում աշխատում են, որպեսզի սոված չմնան: Երբ հարցնում եմ` բա ինչու դուք չեք գնում օգնեք նրանց: Ասում են` աշխատես, չաշխատես՝ նույնն է, վիճակներս չի փոխվում: Ես չեմ հավատում, իհարկե: Անհնար է՝ աշխատես-չաշխատես՝ նույն վիճակը լինի:

Տատս, որին 14 տարեկանում ամուսնացրել էին իրենից մի 30 տարով մեծ պապիս հետ ու հետո էլ իր կյանքի վերջին 30 տարին անցկացրել առանց ամուսնու, մինչեւ իր կյանքի վերջին օրերը աշխատում էր: Նա էշը նստած բանջարանոց էր գնում: Քանի՜-քանի՜ անգամ է էշից ընկել: Չնայած տղաները, աղջիկները, թոռներն անընդհատ հանդիմանում էին, արգելում նրան բանջարանոց գնալ, գործ անել, կարմրաթուշ տատս այդ տարիքում շառագունում էր, ընդամենը լուռ «համաձայնում», հետո շարունակում իր գործը:

Read the rest of this entry »

Բարի ճանապարհ

May 8th, 2013 by Spiderone

Հայրս դեռ 90-ականներին խիստ քննադատում էր Ռուսաստան գաղթող մեր բոլոր բարեկամներին. “Բա որ Ռուսաստանում էլ փողերը պրծավ, էդ ժամանակ ո՞ւր են վազելու: Բա էս երկրում մեկը չմնա՞: Մարդիկ կռվում, հող են պահում, որ իրենք մեռնելուց ասեն ինձ տարեք մեր հայրենի հողում թաղե՞ք”: Ես այդ ժամանակ ամբողջովին համամիտ էի նրա հետ ու համոզված էի, որ ով ուր էլ գնա, մենք կշարունակենք ապրել մեր երկրում` ինչպիսին էլ այն լինի:

Հորս մահից ամիսներ են անցել. մեր ընտանիքի 50 տոկոսն այսօր արտագաղթելու է: Չգիտեմ` հայրս ինչ կասեր այս դեպքում:

Հ. Գ. Բարի ճանապարհ արտագաղթողներին, մենք ապահով Հայաստանում ենք, կդիմանանք:

Արմենիա հեռուստաընկերության ցեղասպանությունը

April 23rd, 2013 by Spiderone

“Պանարմենիան մեդիա հոլդինգ”-ին պատկանող Արմենիա հեռուստաընկերության նկարահանած տեսահոլովակն ինձ էսօր ավելի շատ ցավ պատճառեց, քան 1915-ին իրականացված ցեղասպանությունը։ Ո՞րն է եղել ձեր նպատակը այ Արմենիայի մասսա (ուրիշ ավելի նորմալ տարբերակ չեմ գտնում նրանց դիմելու) էս տեսահոլովակը նկարելու, ո՞րը։ Ի՞նչ նպատակով եք էդ փողոցային խուժան տոնով երգացնում փողոցային “արվեստի” ներկայացուցիչ Հ․Տ-Մ․Տ․ Հայկո-Միշոներին։ Ինչի՞ համար եք էդ դերասան-երգչուհի աղջիկներին դրել տեսախցիկի առաջ, խնդրել լաչառություն անեն, աչքները լցնեն, աղոթեն, լավ ա՝ ծնկի չեք իջեցրել։

Բա ինչո՞ւ ամեն օր տենց լաչառություն չեք անում, աղոթում, հոխորտում, ու իմաստալից աչքերի արտահայտություն ընդունում՝ ներկայիս Հայաստանի Հանրապետությունում ապրող 3 միլիոն հայերին (ծեր, երեխա, կանայք, տղամարդիկ, երիտասարդներ) հոգեպես բռնաբարելու ու ցեղասպանելու համար։

Սա էլ էդ տեսահոլովակը, դիտեք եւ ցեղասպանվեք

watch?v=DRynAuOsZXQ

Պետք չէ մարդուն դարձնել մուրացկան ու հետո փող տալ

April 7th, 2013 by Spiderone

Ֆեյսբուքում հայտնվող “Օգնենք 3-ամյա փոքրիկին”, “Օգնենք արվեստագետին”, “Օգնենք ազատամարտիկին” նախաձեռնությունները տեսնելով` մեր կառավարությունը` բոլոր նախարարներով ու Տիգրան Սարգսյանով հանդերձ ամոթից պիտի գետինը մտնի: Լավ, մի քանի եզակի դեպքերում էս երեւույթը կարելի էր համարել բարեգործություն, բայց մեր գերատեսչություններն արդեն տեղն իմացել են կարծես թե: Որոշել են էնքան գործ չանել, մինչեւ մարդկանց հասցնեն անելանելի դրության ու ստիպեն, որ ամաչելով հաշվեհամար բացեն ու գումար խնդրեն օրվա հացով ապրող մյուս քաղաքացիներից:

Ես հիշում եմ, վերջերս գրում էի լեյկոզով հիվանդ մի երեխայի մասին, ում հայրն անընդհատ նշում էր, որ այլ ելք չունի, բայց շատ է ամաչում մարդկանցից փող խնդրելուց: Եւ ես հասկանում էի նրան, քանի որ եթե վաղը հիվանդանոց ընկնեմ ու փող չունենամ բուժվելու, ամոթից կմեռնեմ` իմ անունով հաշվեհամար բացելու ու փող խնդրելու մտքից: Read the rest of this entry »

Ապրիլմեկյան լրատվամիջոցներ

March 31st, 2013 by Spiderone

Դպրոցական տարիքում ապրիլի 1-ին ամենաշատը սպասում էին մեր դասարանի ստախոսները` նրանք, ովքեր ամեն օր էին ստում ու առանձնակի հաճույք էին ստանում դրանից` կարծելով, թե դիմացինին հիմարեցնում են: Ապրիլի 1-ը նրանց համար իրականում յուրօրինակ օր էր: Նրանք այդ օրը հրապարակայնորեն անում էին այն, ինչը միշտ ներքուստ ու գաղտնի են արել` մի տարբերությամբ, որ եթե նախկինում այդ արարքի համար կդատապարտվեին, ապա ապրիլի 1-ին ստելը կառաջացներ բոլորի հրճվանքը` նույնիսկ ուսուցիչների:

Ի դեպ` մեր դասարանի, բակի, փոքրիկ քաղաքի մեծ մասն էին սիրում ստելու օրը: Ես էլ մի բան հորինում, ստում էի (հաճախ անհաջող)` հետ չմնալու համար, բայց էդ օրն էդպես էլ չսիրեցի: Ինձ թվում էր` բոլորն իրականում ստախոս են, պաշտում են ստելը, հաճույք են ստանում ուրիշներին խաբելուց, բայց այդ մասին արտահայտվում են միայն ապրիլի մեկին:

Համատարած ստի ու հրճվանքի մթնոլորտը շարունակվում ա նաեւ այսօր: Այն լրատվամիջոցները, որոնք միշտ ստել են գաղտնի, այսօր չկարողացան զսպել իրենց: Կեսգիշերից հետո մրցույթ է լրատվամիջոցների միջեւ, թե “ով այնպիսի սուտ կասի”, որ ավելի շատ քլիք ու լայք հավաքի: Ուղղակի դժվար թե խմբագիրներն իրենց “թագավորության կեսը” տան: Նրանք շատ-շատ հրճվող ուսուցչի դերում են:

Կուզեմ, որ ամեն օր ապրիլի մեկ լինի, միայն թե բոլոր ստախոս լրատվամիջոցներն իրենց սուտ լուրերի տակ էդքան պատրաստակամորեն գրեն միակ ճշմարտությունը. “Ապրիլմեկյան կատակ – մենք խաբում ենք ձեզ”:

Հ.Գ. Իրականում, էնքան զզված եմ էս ստի ու հրճվանքի մթնոլորտից, որ հավես չարեցի մի նորմալ գրեմ: Ու թույլ շարադրված միտքս կհասկանան նրանք, ովքեր դեռ մանկուց չեն սիրել ապրիլմեկյան հրճվանքներն ու կատակները:

Ամոթ Մարինե Պետրոսյանին եւ Վահան Արծրունուն

March 12th, 2013 by Spiderone

Երեկ միգուցե կարդացել եք “Հեղափոխական լիդեր, թե խեղճ քաղաքացի` Րաֆֆի” գրառումս, որտեղ ներառել էի նաեւ Րաֆֆու այս լուսանկարը: Առավոտյան արթնացա, տեսա, որ ֆեյսբուքում ահագին մարդիկ լուսանկարս հրապարակել էին` reshare-ով հղում տալով Մարինե Պետրոսյանին: Երբ Մարինեի մոտ նայեցի լուսանկարը, տեսա, որ նա բլոգից save as ա արել, պահել համակարգչում, հետո իր իսկ անունից դրել ֆեյսբուքում: Լավ, իմ գրած տեքստը կարող էր դուր չգալ նրան, բայց եթե լուսանկարը դուրը եկել է, հանգիստ կարող էր նման կերպ հրապարակել` միայն թե հղում անելով բլոգին, մանավանդ, երբ մարդը հստակ գիտի` որտեղից ա վերցնում:

Մարինեին քոմենթի միջոցով շատ քաղաքավարի հարցրեցի.

- Լուսանկարը ձերն է?

- Չէ,-եղավ պատասխանը:

- Բա ինչի հղում չեք դրել, որ վերցրել եք sard.hetq.am-ից:

- Ես սարդից չեմ վերցրել: Որտեղից որ վերցրել եմ, հետը տեքստ կար դրված, որի հետ համաձայն չէի, դրա համար միայն լուսանկարն եմ վերցրել:

- Իսկ որտեղից եք վերցրել?

Պատասխանելու փոխարեն Մարինեն ջնջեց մեր այս ամբողջ խոսակցությունը եւ մի քոմենթ ավելացրեց` էս լուսանկարը վերցված ա ՍԱՐԴ ԲԼՈԳԻՑ: Էն որ ուզում էր ասել` էլ մի զզվացրու էլի, լավ եմ արել, գողացել եմ: Բայց դե էլ բան չասեցի, սուս-փուս ինձ համար սկսեցի ավելացնել “լուսանկարը sard.hetq.am-ի” գրությունը բոլոր լուսանկարների տակ, որոնք reshare էին արվել Մարինեից: Ներքուստ զարմացած էի, որ ստեղծագործող, գրող մարդը էդքան անփութորեն ու անտարբերորեն է մոտենում հեղինակային իրավունքին..

Reshare անողներից մեկն էլ Վահան Արծրունին էր, որտեղ եւս զուտ դրեցի “լուսանկարը` sard.hetq.am-ի” ստորագրությունը, ինչն Արծրունուն չափազանց զայրացրեց: Read the rest of this entry »

Հեղափոխական լիդեր,թե խեղճ քաղաքացի`Րաֆֆի

March 11th, 2013 by Spiderone

Վերջանում է հացադուլիս առաջին օրը. որեւէ ցավ, որեւէ տհաճ վիճակ չեմ ունեցել եւ ողջ օրս անց եմ կացրել Ազատության հրապարակում` նստած, կանգնած, քայլելով, թեյելով ու խոսելով: Հացադուլի որոշման գնացի զուտ խղճիս թելադրանքով, քանի որ երբ որեւէ մեկը իմ երկրի ապագայի համար իրեն զոհում է ինչ-որ տեղ, ես չեմ կարող կողքով անցնել, նայել վրան` կարծես թանգարանային նմուշ ու ճեմելով մտնել սրճարան, մի լավ բտվել, արարքները քննարկել, խմելուց հետո տուն գնալ ու մոնիտորի դիմաց նստել, մեծ-մեծ ստատուսներ գրել ցրտին սովից ու սառնությունից տառապող մարդու մասին. դա ես տգիտություն ու սերժություն եմ համարում: Էս պահին ես էլ մի բան արած եմ համարում ինձ, եթե հացադուլն է պայքարի ձեւ ընտրվում: Սա իմ ընկալումը Ազատության հրապարակում նստած ՀՀ քաղաքացի Րաֆֆի Հովհաննիսյանի մասին:

Read the rest of this entry »

Մի երթեւեկության պատմություն

February 15th, 2013 by Spiderone

by Ani Hovhannisyan

Հեղինակ` Աշոտ Վավյան
Փողոցն այնքան էր նեղ ու անհարմար, որ անհնար էր շրջանցել առջևի կանգնած ավտոմեքենան, որի վարորդը խոսում էր հեռախոսով և այս պահվածքով կարծես ուզում էր նաև ցույց տալ իր մեքենայի չափային ու գնային գերազանցությունը հետևինի նկատմամբ: Իսկ հնչող ազդանշանը հարմար առիթ էր նախքան շարժվելն իջնելու և ցուցադրելու արդեն սեփական մարմնի չափային ու քաշային առավելությունը…:
Մարդն իր փոքրիկ մեքենայով շարունակեց ճանապարը, թեև՝ անտրամադիր էր, և հենց այդ էր պատճառը, որ չնկատեց չգիտես որտեղից դեմ-դիմաց հայտնված սպիտակ շնիկին: Սակայն լավ էր, …մի կերպ արգելակեց: Իսկ շունն անտեր չէր, շուտով հայտնվեց բոլորին ծանոթ դեմքը, ում դեմքին էին սպասողական նայում իրեն ուղեկցող միմյանց շատ նման մարդիկ: Բայց դեմքն արդեն գոհունակ ժպտում էր՝ նայելով մեկ իր երեխային, մեկ՝ նրա գրկում փաղաքշվող կենդանուն: Նա արդեն որոշել էր հետաձգել օրվա գործերը և մտերիմների հետ ինչպես հարկն է նշել սիրելի շան փրկվելու իրադարձությունը: