Archive for the ‘հասարակական’ Category

Զգում եմ, որ ձեռքիս մի շատ յուրահատուկ ու զարմանալի պարգեւ ունեմ, որ նվիրում եմ բոլորին (վիդեո)

Sunday, July 3rd, 2011

Երբ մտա Ուժուպիսի (Արվեստագետների անկախ հանրապետություն Վիլնյուսում) ամենահայտնի եկեղեցին, փշաքաղվեցի «Ցանկամ տեսնել զիմ Կիլիկիա» երգի հնչյուններից:

Լիտվական խումբը կատարում էր հայկական ազգային երգեր ու շարականներ, հանդիսատեսը զարմացած հետեւում էր նրանց, իսկ իմ սիրտը թրթռում էր: Համերգի ավարտին մոտեցա մեներգչուհուն` Յուստինային, ներկայացա անգլերենով, ասացի որ հայ եմ: Սկսեց հայերեն խոսել, ծանոթացրեց ինձ իր հարազատների եւ ընկերների հետ, հպարտացավ, որ հայ է գտել: Յուստինայի հետ հանդիպեցի երկու շաբաթ անց` սրճարանում:

- Հայրս հայ է, մայրս` լիտվուհի, բայց շատ լավ է խոսում հայերեն, երբեմն նույնիսկ հորիցս լավ: Նա հայերեն-լիտվերենի թարգմանչուհի է եւ դեռ տարիներ առաջ գնացել է Հայաստան` պրակտիկայի, այնտեղ էլ հանդիպել է հորս, ու ամուսնացել են: Ես, արդեն 16 տարի է, ինչ Հայաստանում չեմ եղել, պատկերացում անգամ չունեմ` հիմա ինչպիսին է այն: Քույրս Հայաստանում է ծնվել, իսկ ես` այստեղ:

(more…)

թե ինչ եղավ, երբ Տիգրան Սարգսյանը դարձավ բնության պաշտպան․․․

Tuesday, June 14th, 2011
Երեկ Հ․ Պարոնյանի անվան թատրոնում Բամբիռ ռոք խմբի համերգն էր՝ ուղղված բնության պաշտպանությանը։ Համերգը կազմակերպվել էր ՀՀ վարչապետի բարձր հովանու ներքո։ Այստեղից էլ սկսվում է աբսուրդը, որն անհանգստացրել էր մի շարք բնապահպանական շարժումների ակտիվիստներին։ Համերգից մոտ 30 րոպե առաջ “Թեղուտի պաշտպանության խմբի” ակտիվիստները հավաքվել էին Պարոնյանի անվան թատրոնի մուտքի մոտ՝ հանդիսատեսին տեղեկացնելու, “թե ինչ եղավ, երբ Տիգրան Սարգսյանը դարձավ բնության պաշտպան․․․”։
(more…)

Կարեւոր է, արձագանքե՛ք

Saturday, March 5th, 2011

Նուբարաշենի թիվ 11 հատուկ դպրոցի մանկապիղծ ուսուցչի պատմությունը անտարբեր չթողեց գրեթե ոչ մեկի, սակայն քչերն են հետաքրքրվում  նրա կողմից բռնության զոհ դարձած աղջիկների ճակատագրով:

Այդ դպրոցում տիրող հանցագործ միջավայրը բացահայտած աղջիկներից մեկն այսօր ինքնասպանության շեմին է, եւ ոչ ոք չկա նրա կողքը, որպեսզի հետ պահի նրան այդ քայլից:

Անիին (անունը փոխված է) ճանաչեցի, երբ նա դեռ 15 տարեկան էր: Ապրում եւ սովորում էր Նուբարաշենի թիվ 11 հատուկ դպրոցում: Դպրոցը նախատեսված է մտավոր թերզարգացում ունեցող երեխաների համար, իսկ Անին այստեղ հայտնվել էր սոցիալական պայմանների պատճառով: Մայրը, չկարողանալով կերակրել աղջկան, նրան ուղարկել էր հատուկ դպրոց, որտեղ Անին սեռական բռնության էր ենթարկվել ուսուցիչ Լեւոն Ավագյանի կողմից:

Թե ուսուցչի անառակաբարո գործողությունները, թե դրանց մասին մամուլի հրապարակումները սթրեսի էին ենթարկել աղջկան: Բացի այդ, Անիի կենսագրության մեջ դաջվել է այն, որ նա ավարտել է, իր խոսքով, «դոդերի դպրոցը»: Հատուկ դպրոցի բոլոր սաների ուղեղներում անջնջելի հետք է թողել այն գիտակցումը, որ իրենք «աննորմալ են»: Թե Անին, թե դպրոցի մյուս աղջիկները մշտապես այն բարդույթն են ունեցել, թե «նորմալ տղեն իրենց չի ուզի», մանավանդ, որ իրենք սեռական բռնության են ենթարկվել:

(more…)

Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները – 2

Saturday, March 5th, 2011

Տես նաեւ՝ Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները

Առավոտյան երկինքը բաց էր, կլանող… Լիլիի տղայի հետ ծանոթացա, ով մի կերպ բլբլում էր հայերեն, ամենասիրելի արտահայտությունն էլ «հայկական կոնյակն» էր. շատ էր լսել մեծերից: Նա «հայկական» էր անվանում այն ամենն, ինչ ինքը սիրում էր` հայկական մուլտիկ, հայկական փլավ, հայկական հյութ, հայկական վինա (մեքենա)…

Երեքով այցելեցինք քաղաքի տեսարժան վայրերը, վերադարձանք տուն: Լիլիի ամուսինը` Արտյոմը, ծանր տոպրակներով տուն եկավ, դատարկեց դրանք սառնարանում ու հարցրեց.

- Էլի բան պե՞տք է:

- Չէ,- պատասխանեց Լիլին ու սկսեց ճաշ պատրաստել, երեխային կերակրել, սպասքը լվանալ ու էլի մի քանի գործեր: Հիշեցի, որ մենք ոչինչ եփել չէինք կարողանում, երբ միասին էինք ապրում: Ուտում էինք արհեստական ապուրներ, խաշած կարտոֆիլ ու թթու: Իսկ երբ մի անգամ մեծ պատասխանատվությամբ տոլմա պատրաստեցինք, ուտելուց հետո միայն հասկացանք, որ աղը մոռացել էինք:

(more…)

Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները

Saturday, March 5th, 2011

Նրա ամուսնանալուց հետո մեկ-երկու տարի կորցրել էինք միմյանց, երբ ինտերնետային սոցիալական ցանցերից մեկով մի օր գրեց: Պատմեց, որ Շվեդիայում է ամուսնու հետ եւ երեխայի է սպասում: Մի քանի օր անց գրեց, որ մորաքույր եմ դարձել: Չնայած նրա հետ խոսելիս միշտ ինչ-որ տարօրինակ տխրություն էի զգում, բայց կարծում էի` ամեն ինչ լավ է, քանի որ ինքն է այդպես ասում եւ, ի վերջո, Շվեդիայում է ապրում:

Շվեդիա գնալուց առաջ այնքան խնդիրներ ունեցա, որ այլեւս չէի հավատում իմ այնտեղ հայտնվելուն: Բայց Ամանորի նախօրեին հասցրի ոտք դնել Ստոկհոլմի Սկավստա օդանավակայան: Ինձ այնտեղ դիմավորելու էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը, ում պետք է հայի արտաքինից ճանաչեի:

Չորս տարի առաջ, երբ նույն բնակարանում ամսական 15 հազար դրամով ապրում էինք ընկերուհուս հետ, ծիծաղում, վարունգներ շպրտում պատշգամբից ներքեւ, կեսգիշերին ձնագնդի էինք խաղում ու ձնեմարդ սարքում, երբեք չէինք պատկերացնի, որ մի օր հանդիպելու ենք միմյանց հեռու Սկանդինավիայում:

Հայտնվելով Եվրոպայում՝ որո-շեցի այցելել նրան, քանի որ երկուսս էլ շատ կարոտած էինք ու մենակ: Ինչպես արդեն ասացի, օդանավակայանում ինձ դիմավորում էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը` Լեւոնը: Բազմաթիվ ու բազմաձեւ մարդկանց միջից, այո, միանգամից ճանաչեցի նրան, մոտեցա, ներկայացա, ու միասին ուղղվեցինք դեպի մեքենան:

(more…)

Կամավորություն․ “հանո՞ւն”, թե՞ “դրդված”

Saturday, November 27th, 2010

Լիտվա եկա Եվրոպական կամավորական ծրագրով (ԵԿԾեվրոպայի երիտասարդները մեկնում են այլ երկրներ՝ կամավոր կերպով սոցիալական աշխատանք կատարելուԱռաջին օրը հանդիպեցի գերմանացի, ավստրիացի, ֆրանսիացի եւ ռումինացի կամավորներին։ Սովորաբար նոր մարդկանց հետ ծանոթանալուց հետո մոռանում եմ նրանց, եթե որեւէ բանով չեն տպավորվում։

Գերմանացին ու ավստրիացին գրեթե նույն բանն էինմեծ ուշադրություն չէին գրավում, իսկ ֆրանսիացուն ու ռումինացուն չէի ուզում տնտղելուղեղս ուրիշ բանով էր զբաղված։ Միայն հասկացա, որ վերջին երկուսն, ի տարբերություն առաջինների, ավելի կենդանի էին, ոչ քաղքենի։

Առաջին հարցը, որ տվեցին ինձ, այն էր, թե ինչու որոշեցիր հենց Լիտվա գալ։

Պատասխանեցի, որ Լիտվան չեմ ընտրել, ուղղակի եկել եմ։ Հետո պարզեցի, որ սա կամավորների կողմից միմյանց տրվող ավանդական հարցն է։Ես այդ մասին չէի հարցնում, քանի որ ադմինիստրատիվ, ծրագրային հարց էի համարում։

Մտածեցի․ “Բայց իրոք, ինչո՞ւ եմ եկել“։

(more…)

Պատմություն սերտել, թշնամի գտնել ու մի լավ “Քցել”

Thursday, August 26th, 2010

Օրերս փող աշխատելու կամ գուցե հայրենասիրության մի հետաքրքիր ձեւի ականատես եղա, երբ ուղեկցողը փող է աշխատում ոչ միայն մասնագիտությամբ, այլեւ հայավարի գցելու կարողությամբ: Դե այստեղ ոչ մի նոր բան չկա, “Քցելու” ինստիտուտը խոր արմատներ ունի մեզանում, ուղղակի այս դեպքում հետաքրքիրն այն է, որ նա դա անում է հանուն ազգի, ինչպես ինքն է ասում` պարսիկ ազգին խղճալ չի կարելի, պատմություն կարդացեք:

Կապանի «Դավթի առեւտրի սրահից», կամ ինչպես տեղաբնակներն  են ասում` կենցաղի տնից, օգտվում են ոչ միայն կապանցիները, այլեւ մարզկենտրոն եկող մյուս  քաղաքացիները:

Օրերս այստեղ գնումների էին եկել 2 պարսիկներ, ում ուղեկցում էր 40-ին մոտ մեղրեցի տղամարդ: 4 վաճառողներից յուրաքանչյուրը տեսնելով ներս մտնող պոտենցիալ գնորդներին թաքուն հույս էին փայփայում նրանց ինչ-որ բան վաճառելու: Պարսիկները հավանում էին այս կամ այն հագուստը, այնուհետեւ ուղեկցող-թարգմանիչը հարցնում էր գինը: Սկզբում հավանեցին մի մանկական վերնաշապիկ, որի գինը վաճառողը մատներով ցույց տվեց` 3000 դրամ: (more…)

Հայկական եթերի հետքերով

Friday, May 21st, 2010

Մեծ լսարանի եւ հեռուստադիտողի վրա ունեցած ազդեցության ուժի շնորհիվ հեռուստատեսությունը կարեւոր զենք է դարձել քաղաքական եւ տնտեսական իշխանության համար մղվող պայքարում: Իշխանությունները հասկացել են, որ տպագիր մամուլի ազդեցությունը երկրում նվազել է, եւ հեռուստաընկերություններն են հանրային կարծիքի վրա իրական ազդեցություն թողնողը:

1998 թ. ընտրություններից հետո իշխանությունը սկսեց իր «թեւի տակ առնել» հեռարձակման ոլորտը: Հետագա տարիներին օգտագործելով իր բոլոր լծակները` կարողացավ համատարած վերահսկողություն հաստատել հեռուստաընկերությունների վրա` նախապես «ընտրելով» դրանց սեփականատերերին: Հայաստանում անկախ հեռուստաընկերության մասին խոսելն առայժմ անիրատեսական է:

Գրեթե բոլոր հեռուստաընկերությունները իշխանության վերահսկողության տակ են: Այս մասին տարիներ շարունակ խոսում են ոչ միայն Հայաստանում. նման եզրահանգման են եկել նաեւ տարբեր միջազգային կառույցներ: Ասում ենք «գրեթե», քանի որ գոնե երկու հեռուստաընկերություն «կենտրոնին» չի ենթարկվում, բայց դրանց մասին ավելի ուշ: (more…)

կին ≠ տղամարդ

Tuesday, May 18th, 2010

Լուսանկարների ձեւավորումը՝ սարդիստ Մոմիկի

Սարդ բլոգի ընթերցող, երիտաՍարդ հոգեբան Մարիամ Վարդանյանը նստել մտածել, մտածել, քրքրել է հաստափոր գրքերը եւ մի շատ կարեւոր ու բոլորիդ համար (անկախ սեռից) հետաքրքիր ինֆորմացիա է ներկայացնում Ձեր ուշադրությանը։

Տղամարդիկ և կանայք իրարից ոչ լավն են, ոչ վատը. նրանք ուղղակի տարբեր են: Իհարկե, ֆեմինիստները, հետևելով իրենց գաղափարախոսությանը, պնդում են, որ տղամարդու եւ կնոջ միջեւ չկա ոչ մի տարբերություն, նրանք միշտ պետք է հավասար դիտվեն: Սակայն պատմությունն ու էվոլյուցիան հակառակն են փաստում: Փաստացիորեն միակ ընդհանրությունը, որ կա նրանց միջև, այն է, որ նրանք միևնույն՝ մարդ տեսակին են պատկանում: Նրանք ապրում են տարբեր աշխարհներում, ունեն տարբեր արժեքներ, տարբեր աշխարհայացքներ, կյանքի տարբեր օրենքներ:

(more…)

Դաստակերտի ուտոպիան. 317 բնակիչ ունեցող քաղաքը գյուղ չի կարող դառնալ

Wednesday, May 12th, 2010

Լուսանկարը` Գերման Ավագյանի

Պաշտոնական տվյալներով Հայաստանի ամենափոքր քաղաք համարվող Սյունիքի մարզի Դաստակերտ քաղաքն ունի 0,3 հազար բնակչություն:

Խորհրդային տարիներին պղնձամոլիբդենային հռչակավոր եւ առեղծվածային կոմբինատով հայտնի քաղաքային համայնքն այսօր մեծ մասամբ ավերակների է վերածվել, որոնց վրա դաստակերտիցները մի կերպ ապրում են իրենց կյանքը` ոչ մի հստակ պատկերացում չունենալով քաղաքի ապագայի մասին:

40-ից ավելի փոքրիկ դաստակերտցիների համար պղնձամոլիբդենային կոմբինատի առեղծվածը գոյություն չունի. Խորհրդային միության կարեւոր գործարաններից մեկի ավերակները նրանց համար այսօր վտանգավոր խաղահրապարակի է վերածվել: Դաստակերտը քաղաք է, որն այսօր գյուղ չի կարող դառնալ, քանի որ համայնքի տարածքում գյուղատնտեսական նշանակության հողեր չկան, իսկ հարեւան համայնքերում չկան հարմար գյուղտնտնտեսական հողեր` համայնքին տալու համար:

(more…)