Archive for the ‘պատմություններ’ Category

I don’t know his name

Tuesday, July 12th, 2011

Today I met this man.
I was near the cemetery on the hills that surround Stapanakert and I saw him walking. Bending forward like an elder that worked hard in his life.
He carried two bags full of vegetables (greens) and a kitchen knife with some earth. I walked beside him and he looked at me.
- Barev
- Barev Barev

He said something in Armenian, I can’t speak Armenian at all.
I tried with English, he tried with Russian. No way. We can’t speak each other but we smiled and kept walking together. He had a sad and peaceful face.
I took some photos, he stopped, looked at me and, using the hands, invited me to eat in his place. I was very hungry but said not, don’t know why. Immediately regretted.
We walked silently for a while. He stopped again, looked at me and pointed the cemetery with his knife. He lost 2 sons during the war and they are buried there. He put a beg on the ground and hits his chest with the hand.
After some time in silence, he invites me again to have lunch with him.
- Aiò (yes)
His house is new but empty. In the bright living room just a table, three chairs and three photographs: the portraits of the two sons and the wife. She died as well. I don’t know when and why.
He showed me the bath where to wash my hands.
He cooked and after we ate together, silently. A long and deep silence. Sometime we look each other in the eyes and smiled, no words. His hands shake. He put all the food on my side so I can take it easily.
I has a tattoo on his arm “1933″. I guess is his date of birth.
After eating he made the tea and we drink it, again, in silence. He took some chocolate for me. I took his hand with both my hands and say thank you. He smiles.
I stand up, hug him, take my camera and come back in the street.
I don’t know his name.

Francesco Alesi
13 November 2010

աղբյուրը՝  http://englishar.wordpress.com/2011/06/09/i-dont-know-his-name/#comment-161

Փոքրիկը տապակում է կարտոֆիլն, ու հացի են նստում (վիդեո)

Monday, July 11th, 2011

Մինչ 11-ամյա Ռոզան տապակում է իրենց հողամասում աճեցրած կարտոֆիլը, նրա երկու քույրերը, որ իրենից փոքր են, հավաքում են սենյակը` փորձելով հնարավորինս հարմարավետ դարձնել տունը: Երբ կարտոֆիլն ու մատնաքաշն արդեն սեղանին են, փոքրիկները սպասում են` երբ մայրը տուն կգա, իսկ հայրը, որ մշտապես նստած է աթոռին, կհանգցնի վերջին ծխախոտն ու կնստեն հացի:

Ռոզայենց ընտանիքն ապրում է Ապարանի շրջանի Արագած գյուղում: Բոլորը նրա հորը` Գառնիկին, ճանաչում են որպես վարկերից տուժածի եւ նեղ վիճակում հայտնվածի: Դեռ 4 տարի առաջ նա վարկ էր վերցրել` կոշիկի իր արտադրությունը խթանելու համար:

«Կոշիկ էի կարում. մեծածախ պատվեր կար` մոտ 150 զույգ, որոշեցի վարկ վերցնել, մատերիալ առնել, կարել: Վերցրեցի, կոշիկները կարեցի, բայց չեկան պատվերը տանելու. Խաբեցին»,- պատմում է Գառնիկն ու վառում հաջորդ ծխախոտը:

Գառնիկը չի կարողացել մարել 500 հազար դրամ վարկը, համագյուղացի վարկառուներն են փոխօգնության միջոցով մարել այն: Երկրորդ անգամ է վարկ վերցրել` համագյուղացիների պարտքը վերադարձնելու համար: (more…)

Օրագիր Կամբոջայից

Friday, June 17th, 2011

Օրագիր կամբոջայից-1

Ну вот, на weekend я поехала в ценр: в Пном Пен! гоетиш велосипедится, блин, очень сложно… ну сами знаете так как у нас в Армении тоже не легко с великом.

Такси тоже очень веселое, прикрепленный вагончик мопеду, называется ТУК-ТУК… очень ржачное название, прям как молотком по голове! :P

(more…)

Օրագիր Կամբոջայից

Thursday, June 9th, 2011

Ընկերներիցս մեկը` Անաստասիան, այժմ աշխատում է Կամբոջայում` որպես լուսանկարիչ: Երբ մի օր ինձ մենակ էի զգում, ուղարկեց գրառումները Կամբոջայի իր կյանքի մասին: Ամեն անգամ նրա նոր գրառումները կարդալիս, լայն ժպիտ է հայտնվում դեմքիս: Ժպտացեք դուք էլ ;)

Сегодня была в магазине чтоб купить хмерскую (хмери: так называется народ Камбоджии) музыку… попросила что-нибудь инструментальное, без вокала… да… продовец очень долго искал, а потом дал мне диск… сижу, слушаю еще как поют!!! Но голова от етих инструментой что-то начинает болеть… думаю голова не привыкла пока к таким переменам.

(more…)

Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները – 2

Saturday, March 5th, 2011

Տես նաեւ՝ Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները

Առավոտյան երկինքը բաց էր, կլանող… Լիլիի տղայի հետ ծանոթացա, ով մի կերպ բլբլում էր հայերեն, ամենասիրելի արտահայտությունն էլ «հայկական կոնյակն» էր. շատ էր լսել մեծերից: Նա «հայկական» էր անվանում այն ամենն, ինչ ինքը սիրում էր` հայկական մուլտիկ, հայկական փլավ, հայկական հյութ, հայկական վինա (մեքենա)…

Երեքով այցելեցինք քաղաքի տեսարժան վայրերը, վերադարձանք տուն: Լիլիի ամուսինը` Արտյոմը, ծանր տոպրակներով տուն եկավ, դատարկեց դրանք սառնարանում ու հարցրեց.

- Էլի բան պե՞տք է:

- Չէ,- պատասխանեց Լիլին ու սկսեց ճաշ պատրաստել, երեխային կերակրել, սպասքը լվանալ ու էլի մի քանի գործեր: Հիշեցի, որ մենք ոչինչ եփել չէինք կարողանում, երբ միասին էինք ապրում: Ուտում էինք արհեստական ապուրներ, խաշած կարտոֆիլ ու թթու: Իսկ երբ մի անգամ մեծ պատասխանատվությամբ տոլմա պատրաստեցինք, ուտելուց հետո միայն հասկացանք, որ աղը մոռացել էինք:

(more…)

Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները

Saturday, March 5th, 2011

Նրա ամուսնանալուց հետո մեկ-երկու տարի կորցրել էինք միմյանց, երբ ինտերնետային սոցիալական ցանցերից մեկով մի օր գրեց: Պատմեց, որ Շվեդիայում է ամուսնու հետ եւ երեխայի է սպասում: Մի քանի օր անց գրեց, որ մորաքույր եմ դարձել: Չնայած նրա հետ խոսելիս միշտ ինչ-որ տարօրինակ տխրություն էի զգում, բայց կարծում էի` ամեն ինչ լավ է, քանի որ ինքն է այդպես ասում եւ, ի վերջո, Շվեդիայում է ապրում:

Շվեդիա գնալուց առաջ այնքան խնդիրներ ունեցա, որ այլեւս չէի հավատում իմ այնտեղ հայտնվելուն: Բայց Ամանորի նախօրեին հասցրի ոտք դնել Ստոկհոլմի Սկավստա օդանավակայան: Ինձ այնտեղ դիմավորելու էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը, ում պետք է հայի արտաքինից ճանաչեի:

Չորս տարի առաջ, երբ նույն բնակարանում ամսական 15 հազար դրամով ապրում էինք ընկերուհուս հետ, ծիծաղում, վարունգներ շպրտում պատշգամբից ներքեւ, կեսգիշերին ձնագնդի էինք խաղում ու ձնեմարդ սարքում, երբեք չէինք պատկերացնի, որ մի օր հանդիպելու ենք միմյանց հեռու Սկանդինավիայում:

Հայտնվելով Եվրոպայում՝ որո-շեցի այցելել նրան, քանի որ երկուսս էլ շատ կարոտած էինք ու մենակ: Ինչպես արդեն ասացի, օդանավակայանում ինձ դիմավորում էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը` Լեւոնը: Բազմաթիվ ու բազմաձեւ մարդկանց միջից, այո, միանգամից ճանաչեցի նրան, մոտեցա, ներկայացա, ու միասին ուղղվեցինք դեպի մեքենան:

(more…)

Այս ընտանիքի համար կարեւոր էր սեղանի գեղեցիկ տեսքը.

Sunday, December 12th, 2010

Վերոնիկան այն աղջնակն էր, ում հայացքում ողբերգություն տեսա՝ առաջին անգամ Լիտվայում հանդիպած բազմաթիվ դատարկ դեմքերի մեջ․․․

Նա գրեթե ամեն օր գալիս է պրոբլեմատիկ ընտանիքների երեխաների համար նախատեսված ցերեկային կենտրոն։

Փորձեցի պատկերացնել նրա ընտանիքը, դժվարությունները, մտածկոտ աչքերի պատճառը։ Ճաշից հետո մոտեցավ ինձ ու ասաց, որ մի քիչ ռուսերեն է կարողանում խոսել եւ ուզում է զրուցել ինձ հետ։ Ասացի՝ խնդիր չկա, բայց թեւիցս քաշեց, ասաց, որ առանձին է ուզում խոսել․․․ Ուրախացա՝ կարծելով, թե հիմա ինչ-որկարեւորբան կասի։ Իջանք տնակի նկուղը, որտեղ դասավորված էին հեծանիվներն ու մարմնամարզության պարագաները։

Սկսեց մարզվել, պատմեց, որ չգիտի ինչ է ուզում դառնալ․ “Միգուցե երգչուհի, միգուցե դերասանուհի․․․ իսկ դո՞ւ ինչ ես ուզում դառնալ․․․

Ասացի, որ արդենդարձել եմժուռնալիստ, նյութեր-բան եմ գրում․․․

- Միգուցե ես էլ ժուռնալիստ դառնամ, հ՞մ․․․ հեռուստացույցով լուրեր կհայտնեմ․․․

(more…)

էսօր…

Thursday, November 18th, 2010

էսօր որոշեցի գրել էսօրվա մասին։ Օրս սկսվեց գիշերը՝ Ցեզարիա Էվորայի երաժշտությամբ ու դատարկ տրամադրությամբ․․․ Առավոտյան արթնացրեց “Կուկուշկան”, որը միակ զարթուցիչի ձայնն ա, որ դեռ չի զզվացրել։ Մի կերպ ինձ տրամադրեցի, որ արթնանամ ու կրկին ինձ տեղիցս վեր բարձրացնողն այն միտքն էր, որ “գործի տեղն” ինձ սպասողներ կան․  հանեցի հարմարավետ “պիժամաս” ու ծածկվեցի ջինսով ու էլի ինչ-որ շորերով։

Մտածում էի՝ էսօր ինչ պիտի անեմ, մեկ էլ հասկացա, որ մտածելու կարիք չկա․ մարմինս կանի էն, ինչին սովոր ա․․․ սկզբից կգնա լիտվերենի դասի, մի երկու բառ կբլբլա, հետո իրենից գոհ դուրս կգա, կքայլի դեպի կանգառ, որտեղ ինչ-որ բանի փնտրտուքով կնայի շուրջը, կզննի մարդկանց, ոչինչ չի գտնի, մինչ ավտոբուսը կգա։

Բայց էսօր մարմնիս սովորական շարժուձեւի մեջ փոփոխություն մտավ․ դասից հետո գնաց թեյարան, նստեց, ֆրանսիացու հետ մի քիչ խոսեց “բարձր” թեմաներից, մտավ կողքի խանութը, ռեդ բուլ գնեց ու սկսեց խմելով շարժվել դեպի կանգառ․․․

Էսօրվա ավտոբուսն ուրիշ էր, դեռ չէի նստել այդ մեկը․․․ նորից բարձրացա, վարորդին մեկնեցի 2.5 լիտը, ասացի “Վիեվիս” ու նստեցի հենց առաջին նստարանին։

Լիտվացի վարորդները սովորաբար փակում են առաջին նստարանները, որպեսզի ուղեւորներն ինչքան հնարավոր է հեռու նստեն իրենցից։ Սա էլ իրենց ձեւն է էլի՝ “առաջացեք, առաջացեք, հետեւում տեղ կա”-ի փոխարեն։

(more…)

Եկեղեցում լուսանկարել չի կարելի, չի կարելի նաև առանց գլխաշորի մտնել

Sunday, September 19th, 2010

Բայց եկեղեցու կողքին աղբ թափել կարելի է

Հավանաբար այնքան է աղբը կուտակվում, որ վառելով են փորձել «բարելավել» վիճակը


Արշավախմբի հետ այս տարի բախտ ունեցանք իջևանել Արցախի հրաշակերետ ուխտատեղիներից մեկում` 13-րդ դարում կառուցված Գանձասարում: Խմբի մի մասը գիշերեց ուխտավորների համար նախատեսած խցերում, իսկ մյուս մասը` վրանում կամ քնապարկերում:

Գիշերը հիասքանչ էր. բնության գրկում շաղապատ ու թարմ անտառի հոտը քթիդ էր հասնում ու նույնիսկ քնելու մասին մտքերդ անհետացնում, իսկ ամպերի փեշերն այլ տեսարան էին ուրվագծել շուրջբոլորդ` ծածկելով երևացող սարերի գագաթները և տարրալուծվելով անտառի հետ:

Գանձասարի եկեղեցու լույսերը մինչև կեսգիշեր չեն անջատվում: Հմայվելու համար եկեղեցու շուրջը առանց գիտակցելու մի քանի քայլապտույտներ ես անում, հետո արդեն պտույտների հաշիվնէլ ես կորցնում: (more…)

ֆիեստա

Tuesday, August 31st, 2010

Հիվանդանոցի կեղտոտ բազկաթոռներին նստած էինք մենք. գինին լցրել էինք սուրճի գավաթների մեջ, որպեսզի միջանցքով հոգնատանջ քայլող, անչափ հետաքրքրասեր “սանիտարկաները” գլխի չընկնեին,որ ալկոհոլ ենք ներս մտցրել: Շոկոլադն այդ պահի միակ քաղցրեցնող միջոցն էր, իսկ մնացածը… մնացածն իրականում անհամ էր ու դատարկ…

Եթե մի քիչ քայլեիր միջանցքով, թեքվեիր դեպի աջ, կամացուկ իջեցնեիր եվրոդռան սպիտակ բռնակը, կզգայիր մեր ՄԵԿԻ, այն միակի շունչը, որ քնեցված էր, բայց խոսում էր անդադար: ՄԵԿԸ արթնացավ… սպանեց տիեզերքին, սպանեց իրեն քնեցնողներին… արթնացաաավ… Ողջագուրվեց մեզ հետ, հավաքեց իր շուրջը բալիկներին, շարունակեց “մորքուրություն” անել… Սակայն հուզվեց… ու հուզվեցինք մենք…

Զգացի բոլորիս փոխարեն… բոլորիս զգացի այնպես, ինչպես ինձ…

Վախենում էինք կորցնել միմյանց, քանի որ այլեւս թելադրող չէինք, եւ մեր կամքն առ ոչինչ էր… Տիեզերքը փորձում էր իրեն ենթարկել մեզ, իսկ մենք ընտրության հնարավորություն չունեինք` բացի միմյանց ամուր գրկելուց ու բաց չթողնելուց…

Մամռոտ քարեր էինք, որ հոսում էինք գետով… հանկարծ գահավիժեցինք ու ահա մի մեեեծ ծով` իր ալիքներով… ու բախում գետնին, բախում ցամաքին… շպրտված մի պնդաճակատ ալիքի կողմից…

Մեկը միայն անընդհատ շշնջում էր` “And the sun also rises”… երեւի տիեզերքն էր, որ հաշվի չէր առնում այն արեւները, որ բոցկլտում էին մեր մեջ… նա իր շահի հետեւից ընկած` ամեն ինչ անում էր, որ իր արեւը ծագի… ծագի բնականոն, սովորական հունով…

Մեր անսովոր արեւները ոչ ոքի պետք չէին… եւ երբ զգում ենք, որ հիմա պիտի հանգչեն, շրջան ենք կազմում (նույնիսկ եթե հազարավոր կմ-եր հեռու ենք իրարից), միմյանց ջերմացնում ու նորից ԲՈՑԿԼՏՈՒՄ… մինչ անվերջություն…

Հ.Գ. գիտեմ, որ շատերդ ոչինչ չեք հասկանա գրածս “հիմարություններից”, բայց սա մարդկանց նեղ շրջանակի` իմ հարազատ մամռոտ քարերի համար է…