Archive for the ‘պատմություններ’ Category

Ուր են հասցնում երկրից դուրս տանող ճանապարհները

Saturday, March 5th, 2011

Նրա ամուսնանալուց հետո մեկ-երկու տարի կորցրել էինք միմյանց, երբ ինտերնետային սոցիալական ցանցերից մեկով մի օր գրեց: Պատմեց, որ Շվեդիայում է ամուսնու հետ եւ երեխայի է սպասում: Մի քանի օր անց գրեց, որ մորաքույր եմ դարձել: Չնայած նրա հետ խոսելիս միշտ ինչ-որ տարօրինակ տխրություն էի զգում, բայց կարծում էի` ամեն ինչ լավ է, քանի որ ինքն է այդպես ասում եւ, ի վերջո, Շվեդիայում է ապրում:

Շվեդիա գնալուց առաջ այնքան խնդիրներ ունեցա, որ այլեւս չէի հավատում իմ այնտեղ հայտնվելուն: Բայց Ամանորի նախօրեին հասցրի ոտք դնել Ստոկհոլմի Սկավստա օդանավակայան: Ինձ այնտեղ դիմավորելու էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը, ում պետք է հայի արտաքինից ճանաչեի:

Չորս տարի առաջ, երբ նույն բնակարանում ամսական 15 հազար դրամով ապրում էինք ընկերուհուս հետ, ծիծաղում, վարունգներ շպրտում պատշգամբից ներքեւ, կեսգիշերին ձնագնդի էինք խաղում ու ձնեմարդ սարքում, երբեք չէինք պատկերացնի, որ մի օր հանդիպելու ենք միմյանց հեռու Սկանդինավիայում:

Հայտնվելով Եվրոպայում՝ որո-շեցի այցելել նրան, քանի որ երկուսս էլ շատ կարոտած էինք ու մենակ: Ինչպես արդեն ասացի, օդանավակայանում ինձ դիմավորում էր ընկերուհուս ամուսնու ընկերը` Լեւոնը: Բազմաթիվ ու բազմաձեւ մարդկանց միջից, այո, միանգամից ճանաչեցի նրան, մոտեցա, ներկայացա, ու միասին ուղղվեցինք դեպի մեքենան:

(more…)

Այս ընտանիքի համար կարեւոր էր սեղանի գեղեցիկ տեսքը.

Sunday, December 12th, 2010

Վերոնիկան այն աղջնակն էր, ում հայացքում ողբերգություն տեսա՝ առաջին անգամ Լիտվայում հանդիպած բազմաթիվ դատարկ դեմքերի մեջ․․․

Նա գրեթե ամեն օր գալիս է պրոբլեմատիկ ընտանիքների երեխաների համար նախատեսված ցերեկային կենտրոն։

Փորձեցի պատկերացնել նրա ընտանիքը, դժվարությունները, մտածկոտ աչքերի պատճառը։ Ճաշից հետո մոտեցավ ինձ ու ասաց, որ մի քիչ ռուսերեն է կարողանում խոսել եւ ուզում է զրուցել ինձ հետ։ Ասացի՝ խնդիր չկա, բայց թեւիցս քաշեց, ասաց, որ առանձին է ուզում խոսել․․․ Ուրախացա՝ կարծելով, թե հիմա ինչ-որկարեւորբան կասի։ Իջանք տնակի նկուղը, որտեղ դասավորված էին հեծանիվներն ու մարմնամարզության պարագաները։

Սկսեց մարզվել, պատմեց, որ չգիտի ինչ է ուզում դառնալ․ “Միգուցե երգչուհի, միգուցե դերասանուհի․․․ իսկ դո՞ւ ինչ ես ուզում դառնալ․․․

Ասացի, որ արդենդարձել եմժուռնալիստ, նյութեր-բան եմ գրում․․․

- Միգուցե ես էլ ժուռնալիստ դառնամ, հ՞մ․․․ հեռուստացույցով լուրեր կհայտնեմ․․․

(more…)

էսօր…

Thursday, November 18th, 2010

էսօր որոշեցի գրել էսօրվա մասին։ Օրս սկսվեց գիշերը՝ Ցեզարիա Էվորայի երաժշտությամբ ու դատարկ տրամադրությամբ․․․ Առավոտյան արթնացրեց “Կուկուշկան”, որը միակ զարթուցիչի ձայնն ա, որ դեռ չի զզվացրել։ Մի կերպ ինձ տրամադրեցի, որ արթնանամ ու կրկին ինձ տեղիցս վեր բարձրացնողն այն միտքն էր, որ “գործի տեղն” ինձ սպասողներ կան․  հանեցի հարմարավետ “պիժամաս” ու ծածկվեցի ջինսով ու էլի ինչ-որ շորերով։

Մտածում էի՝ էսօր ինչ պիտի անեմ, մեկ էլ հասկացա, որ մտածելու կարիք չկա․ մարմինս կանի էն, ինչին սովոր ա․․․ սկզբից կգնա լիտվերենի դասի, մի երկու բառ կբլբլա, հետո իրենից գոհ դուրս կգա, կքայլի դեպի կանգառ, որտեղ ինչ-որ բանի փնտրտուքով կնայի շուրջը, կզննի մարդկանց, ոչինչ չի գտնի, մինչ ավտոբուսը կգա։

Բայց էսօր մարմնիս սովորական շարժուձեւի մեջ փոփոխություն մտավ․ դասից հետո գնաց թեյարան, նստեց, ֆրանսիացու հետ մի քիչ խոսեց “բարձր” թեմաներից, մտավ կողքի խանութը, ռեդ բուլ գնեց ու սկսեց խմելով շարժվել դեպի կանգառ․․․

Էսօրվա ավտոբուսն ուրիշ էր, դեռ չէի նստել այդ մեկը․․․ նորից բարձրացա, վարորդին մեկնեցի 2.5 լիտը, ասացի “Վիեվիս” ու նստեցի հենց առաջին նստարանին։

Լիտվացի վարորդները սովորաբար փակում են առաջին նստարանները, որպեսզի ուղեւորներն ինչքան հնարավոր է հեռու նստեն իրենցից։ Սա էլ իրենց ձեւն է էլի՝ “առաջացեք, առաջացեք, հետեւում տեղ կա”-ի փոխարեն։

(more…)

Կարինեի մոտ…

Tuesday, September 21st, 2010

Հին ու անգույն պատուհանների գոգին շարված արհեստական վարդերը հետաքրքրություն էին առաջացնում: Ներս մտանք. այնտեղ վարդագույն էր ամենը, բայց դժբախտ: Ճաղերի հետեւում նստած էր կինը… Մեզ տեսնելով` սրճարան-խաշարանի ծայրից մի քայլով հասավ ճաղերի մոտ: “Փակ է” ցուցանակը մեզ ահագին կտխրեցներ, եթե կինը չասեր. “Եկեք, ներս անցեք”:

6 սեղան, 26 աթոռ, երկշերտ սփռոցներ եւ մի կին, որ ուշադիր հայացքիդ էր հետեւում` պարզելու, թե ինչ պիտի պատվիրես:

Ֆրանսիական նովելներում նկարագրվող մի սրճարան էր, որ կարող էր վերածվել թե թեյարանի, թե խաշարանի…

Թեյ ունե՞ք, թեյ ենք ուզում…

(more…)

Եկեղեցում լուսանկարել չի կարելի, չի կարելի նաև առանց գլխաշորի մտնել

Sunday, September 19th, 2010

Բայց եկեղեցու կողքին աղբ թափել կարելի է

Հավանաբար այնքան է աղբը կուտակվում, որ վառելով են փորձել «բարելավել» վիճակը


Արշավախմբի հետ այս տարի բախտ ունեցանք իջևանել Արցախի հրաշակերետ ուխտատեղիներից մեկում` 13-րդ դարում կառուցված Գանձասարում: Խմբի մի մասը գիշերեց ուխտավորների համար նախատեսած խցերում, իսկ մյուս մասը` վրանում կամ քնապարկերում:

Գիշերը հիասքանչ էր. բնության գրկում շաղապատ ու թարմ անտառի հոտը քթիդ էր հասնում ու նույնիսկ քնելու մասին մտքերդ անհետացնում, իսկ ամպերի փեշերն այլ տեսարան էին ուրվագծել շուրջբոլորդ` ծածկելով երևացող սարերի գագաթները և տարրալուծվելով անտառի հետ:

Գանձասարի եկեղեցու լույսերը մինչև կեսգիշեր չեն անջատվում: Հմայվելու համար եկեղեցու շուրջը առանց գիտակցելու մի քանի քայլապտույտներ ես անում, հետո արդեն պտույտների հաշիվնէլ ես կորցնում: (more…)

ֆիեստա

Tuesday, August 31st, 2010

Հիվանդանոցի կեղտոտ բազկաթոռներին նստած էինք մենք. գինին լցրել էինք սուրճի գավաթների մեջ, որպեսզի միջանցքով հոգնատանջ քայլող, անչափ հետաքրքրասեր “սանիտարկաները” գլխի չընկնեին,որ ալկոհոլ ենք ներս մտցրել: Շոկոլադն այդ պահի միակ քաղցրեցնող միջոցն էր, իսկ մնացածը… մնացածն իրականում անհամ էր ու դատարկ…

Եթե մի քիչ քայլեիր միջանցքով, թեքվեիր դեպի աջ, կամացուկ իջեցնեիր եվրոդռան սպիտակ բռնակը, կզգայիր մեր ՄԵԿԻ, այն միակի շունչը, որ քնեցված էր, բայց խոսում էր անդադար: ՄԵԿԸ արթնացավ… սպանեց տիեզերքին, սպանեց իրեն քնեցնողներին… արթնացաաավ… Ողջագուրվեց մեզ հետ, հավաքեց իր շուրջը բալիկներին, շարունակեց “մորքուրություն” անել… Սակայն հուզվեց… ու հուզվեցինք մենք…

Զգացի բոլորիս փոխարեն… բոլորիս զգացի այնպես, ինչպես ինձ…

Վախենում էինք կորցնել միմյանց, քանի որ այլեւս թելադրող չէինք, եւ մեր կամքն առ ոչինչ էր… Տիեզերքը փորձում էր իրեն ենթարկել մեզ, իսկ մենք ընտրության հնարավորություն չունեինք` բացի միմյանց ամուր գրկելուց ու բաց չթողնելուց…

Մամռոտ քարեր էինք, որ հոսում էինք գետով… հանկարծ գահավիժեցինք ու ահա մի մեեեծ ծով` իր ալիքներով… ու բախում գետնին, բախում ցամաքին… շպրտված մի պնդաճակատ ալիքի կողմից…

Մեկը միայն անընդհատ շշնջում էր` “And the sun also rises”… երեւի տիեզերքն էր, որ հաշվի չէր առնում այն արեւները, որ բոցկլտում էին մեր մեջ… նա իր շահի հետեւից ընկած` ամեն ինչ անում էր, որ իր արեւը ծագի… ծագի բնականոն, սովորական հունով…

Մեր անսովոր արեւները ոչ ոքի պետք չէին… եւ երբ զգում ենք, որ հիմա պիտի հանգչեն, շրջան ենք կազմում (նույնիսկ եթե հազարավոր կմ-եր հեռու ենք իրարից), միմյանց ջերմացնում ու նորից ԲՈՑԿԼՏՈՒՄ… մինչ անվերջություն…

Հ.Գ. գիտեմ, որ շատերդ ոչինչ չեք հասկանա գրածս “հիմարություններից”, բայց սա մարդկանց նեղ շրջանակի` իմ հարազատ մամռոտ քարերի համար է…

բախտ է վիճակվել

Friday, July 30th, 2010

Նա ծնվեց, նրան բախտ էր վիճակվել ապրել…

ՌՈԲԻՆԶՈՆ

Friday, July 2nd, 2010

Ես բացեցի ծրարը` իմ սիրելի Ուրբաթն էր: “Բարև, տեր իմ. Գրում եմ Նանտ քաղաքից: Երեկ հոգնատանջ ճամփորդությունից հետո իջևանեցի հարմարավետ հյուրանոցում: Երեկոյան վիճեցի աշխատակիցների հետ, ովքեր համառորեն չէին ընդունում նամակը, բացատրում էին, որ ծրարով նամակների դարաշրջանն անցել է, հիմա միայն ինտերնետով են նամակներ գրում, սակայն ես իմ տոհմի պնդաճակատությամբ ստիպեցի նրանց ընդունել նամակը և երկուական ոսկի դրեցի գրպանները: Ուրախալի լուրեր չունեմ, տեր իմ. ճամփորդության ընթացքում բազմաթիվ կղզիներում եղա, որոնցից մեկն այնքան հարազատ էր, որ մի պահ արցունքներ հոսեցին աչքերիցս, սակայն շուտով համոզվեցի, որ ուղղակի դեժավու եմ ապրել:

Կղզում բուսականության ոչ մի նշույլ չէր մնացել, նույնիսկ դեղին ավազ չկար: Ես քայլում էի եռման ասֆալտի վրայով` այրելով ոտքերս, շուրջբոլորը հսկա գործարաններ էին, որոնք սարսափելի ձայներ էին արձակում, թութակներ ու այծեր չկային, համենայն դեպս` ոչ մի կենդանի չհանդիպեց, անգամ մոծակ: Ես ծարավել էի, քչքչան աղբյուրներ էի փնտրում, սակայն ապարդյուն: Տեր իմ, շուտով ինձ անակնկալ էր սպասվում: Ես կանգնեցի մի սրճարանի դիմաց, որի անունը “Ռոբինզոն” էր, նստեցի, ջուր պատվիրեցի, սակայն ինձ մերժեցին, ասացին` “Կղզում խմելու ջուրն արդեն սպառվում է և եթե գործարանի աշխատակից չես, ապա իրավունք չունես ջուր խմել:

(more…)

Քյարթու Քյարթույան Քյարթուի․․․

Sunday, May 16th, 2010

Այսօր առաջին անգամ ծանոթացա Բանգլադեշ համայնքի «կանոնակարգին»։ Արդեն մի քանի ամիս է, ինչ տեղափոխվել եմ այստեղ, սակայն բարեբախտաբար առավոտյան 10-ին տնից դուրս էի գալիս, կեսգիշերն անց վերադառնում․․․ այսօր ընթերցողներիդ պատվիրակի՝ Մոմիկի հետ որոշեցինք հանդիպել բանգլադեշյան սրճարաններից մեկում, որտեղ տեսածս մի քանի դեպքերն ու դեմքերն ինձ ստիպեցին գրել այդքան խուսափած թեմայի մասին՝ ՔՅԱՐԹՈՒԻԶՄ․․․

ՔՅԱՐԹՈՒԻԶՄԻՆ ԲՆՈՐՈՇ ՀԱՏԿԱՆԻՇՆԵՐԸ․               

1․ ոչինչ չասող դեմքի արտահայտություն

2․ իրեն հատուկ հնչողությամբ քրքիջ

3․ վախկոտության յուրահատուկ արտահայտություն աչքերում՝ նոր բան տեսնելիս

4․ ամեն տեսած բան՝ բացի «քուչի» ասֆալտից, իր համար նորություն է

5․ «ախպեր» բառի չարաշահում՝ ի պաշտպանություն վախերի

6․ սեւ, մարմին կպած հագուստի եւ «ծիծակ» կոշիկների օգտագործում

7․ վերջին ժամանակներս, սակայն, դիմագծի փոփոխություն է  նկատվում՝ երկար, ժամկետն անց ժելեով լղոզած մազերի ի հայտ գալով

8․ նկատվում է նաեւ «ծիծակ» կոշիկների փոխարինում «բիբարով»

9․ վերջին հատկանիշն էլ, որ հիշում եմ ՃԿՈՒՅԹԻԿԻ երկար ու բարակ՝ կեղտի հանքարդյունաբերությամբ հարուստ եղունգն է․․․

Եթե էլի հատկանիշներ կան, որ հիշում եք, ավելացրեք․․․

Մեր երիտասարդության 80 եւ ավելի տոկոսը տառապում է ՔՅԱՐԹՈՒԻԶՄՈՎ, փրկել է պետք․․․

Այցելություն

Monday, May 10th, 2010

Որոշվածի պես գիշերով բարձրացանք Եռաբլուր… Ամբողջ ճանապարհը ոտքով անցանք, քանի որ մեքենայի անվադողերը չէին կարող տեղափոխել այն ոգին, որ կար մեր մեջ: Հասանք տեղ. թույլ լուսավորված բլուր բարձրացող ճանապարհով քայլում էինք խրոխտ` անկախ մեզանից… Հայրենասիրական երգեր էինք ուզում երգել, բայց համալսարանավարտներիցս եւ ոչ մեկն էլ բառեր չգիտեր: «Գետաշենն» էր միակ երգը, որ հիշեցինք, իսկ երբ այն շատ էր կրկնվում, հիմնից կպանք… Չէինք կարող չերգել, հաղթանակած էինք, հազիվ սոցիումից դուրս էինք մնացել ու ոգի ունեինք:

erablur

Հեռվում նկատվող գերեզմանաքարերը լռեցրին մեզ: Սովորական քառակուսի քարեր էին, անվան եւ տարեթվերի փորագրությամբ, որ ստիպում էին մոտենալ իրենց, ողջունել ձեռքսեղմումով: Մի մեծ ջերմություն եւ ակնածանք էր թաքնված փոքրիկ ձեռքիս եւ քառակուսի քարի միջեւ. ընկալում էի բոլոր մարդ-քարերին առանձին-առանձին, զգում էի, թե որքան տարբեր ԱՆՀԱՏների կողքին եմ հիմա:

(more…)


0 visitors online now
0 guests, 0 members