11:13 – 16.03.10. հենց այս պահին Հրապարակ օրաթերթը տարածեց չճշտված, առանց որեւէ աղբյուր նշող իր հերթական «դեղնամամուլային» նյութը:  Միգուցե մնացած նյութերի պես այս մեկի վրա էլ աչք փակեի եւ ուղղակի ժպտայի, եթե այն մարդկային ճակատագրի չվերաբերվեր: Սա է պատճառը, որ պարտավորվում եմ որոշակի ճշտումներ մտցնել.

1. «Երևանի կինոյի և թատրոնի պետական ինստիտուտի դերասանառեժիսուրայի բաժնի առաջին կուրսի ուսանող Կառլեն Աբրահամյանին համակուրսեցիները դաժան ծեծի են ենթարկել»:

Այո, թատերական ինստիտուտի առաջին կուրսի ուսանող Կառլեն Աբրահամյանին ծեծել են, սակայն ոչ համակուրսեցիները: Իմ աղբյուրը Կառլենի համակուրսեցիներից եւ ընկերներից է, ով հավաստում է, որ Կառլենին ծեծելու պահին ողջ կուրսով փնտրել են նրան եւ որ համակուրսեցիները նրան ծեծելու որեւէ պատճառ չունեին:

2. «Կ.Աբրահամյանը գրող է, հայտնի է Դորիան կեղծանունով և քարոզում է հոմոսեքսուալիզմի ազատություն»:

Ամբողջովին սուտ ինֆորմացիա, որ թերթը ներկայացնում է մեծագույն վստահությամբ: Կառլենը գրող չէ եւ որեւէ կապ չունի հոմոսեքսուալիզմի ազատություն քարոզող Դորիանի հետ:

Եւս մի քանի սուտ ինֆորմացիաներ, որ չես հասկանում` Հրապարակն է հորինել Դորիանի համար, թե Դորիանը` Հրապարակի: Համենայնդեպս, հարգելի կողմեր (Հրապարակ եւ Դորիան), PR ասվածը չի արվում մարդկանց ճակատագրերի վրայով, պրոֆեսիոնալիզմ է պետք…

ARMACAD / www.armacad.org  YeritaSARD blog / http://sard.hetq.am  iReport.am MegaBlog / www.iReport.am

Հայ բլոգերների ակումբի 2-րդ հանդիպման պաշտոնական event-էջը` http://www.facebook.com/event.php?eid=355663783882

Առաջիկա հանդիպումների և սեմինարների խումբը ֆեյսբուքում (iSocial Group)` http://www.facebook.com/group.php?gid=146997430329

Առաջիկա հանդիպման մասին մանրամասն` http://www.ireport.am/2010/03/armenian-bloggers-club-2-announce/

 Կազմակերպիչների տվյալները. NeoMedia Project. iSOCIAL initiation www.neomedia.am www.isocial.biz E-Mail: info@neomedia.am Twitter: http://www.twitter.com/neopromoter iSOCIAL Group Link: http://www.facebook.com/group.php?gid=146997430329 Tel: (+374 94) 339488, (+374 93) 608606

Նախորդ` “Հայ բլոգերների ակումբի” 1-ին հանդիպման մասին պատմող նյութ և ֆոտո-ռեպորտաժ` http://www.ireport.am/2009/11/bloggers-club-meeting-report

Գիտակցությունս միայն մի բան է հասկանում, որ ենթարկվեցի արվեստագետի գլխավոր նպատակին` «պետք է դնել հանդիսատեսին մի ստենդի վրա, որ զգա իրականությունն ու վերեւից նայի իրերին»,-մի անգամ ինձ ասաց Արծրունին:

Ավարտից հետո դուրս պրծա թատրոնից, փողոցն անձրեւում էր… ազատվեցի, բայց արդեն ստենդի վրա էի ու իջնել չէի կարող ու դեռ չեմ իջել…

Շարունակել չեմ կարող, բայց ուզում եմ մկնիկը սեղմել publish-ին, այնպես որ, սեղմում եմ… մինչ տեսություն…

Կուզենայի գնահատված լինել առաջին հերթին իմ երկրի կողմից եւ պաշտպանված զգալ սեփական երկրում: Եւ այն պայքարը, որ տանում եմ Թեղուտի պաշտպանության համար, դիտվեր ոչ թե պայքար ընդդեմ իշխանությունների, այլ շարժում հանուն թե´ իրենց, թե´ մեր լինելիության, առողջ, լիարժեք եւ ներդաշնակ կյանքի:

Կուզենայի իրավապահների կողմից պաշտպանված լինել, այլ ոչ թե ստիպված լինել պաշտպանվել նրանցից: Կոչ եմ անում բոլոր առողջ ուժերին միանալ մեկ տանիքի տակ, ինչպես մի ընտանիք, այդ դեպքում հաղթանակն անխուսափելի կլինի»,-այս խոսքերը Մարիամ Սուխուդյանը  հնչեցրեց երեկ, ԱՄՆ դեսպանատանը` իր իսկ մրցանակաբաշխության ժամանակ: ԱՄՆ դեսպան Մարի Յովանովիչը Մարիամին ճանաչեց Հայաստանում տարվա ամենահամարձակ կինը:

Մրցանակի հանձնմանը ներկա էին ընդիմադիր, իշխանական դեմքեր եւ ինչպես լրագրողներից մեկը նկատեց, Մարիամը խոսում էր երկրում տեղի ունեցող անարդարությունների մասին, իսկ իշխանությունն ու ընդիմությունը ժպիտով ծափահարում էր նրան:

Հեռուստաընկերություններից լուսաբանում էին միայն Արմենիան եւ Ար-ը: Հանրայինն առաջին անգամ բաց էր թողել մի իրադարձություն, որը լի է պաշտոնյաներով եւ քաղաքական գործիչներով: Դե իսկ այս բացթողումը լավ էլ հասկանալի էր…

Երեկոյի ընթացքում ամենաշատը հուզվել էին Մարիամի ծնողները, ովքեր երկար անհանգստությունից հետո,  երեկ հասկացան, որ ազնվությունն ի վերջո գնահատվում է… թեկուզ ԱՄՆ դեսպանի կողմից…

Հանդիպումը տեղի կունենա 2010թ. մարտի 20-ին, որն այս անգամ էլ կազմակերպել է ՆեոՄեդիա iSOCIAL նախագիծը:

Բլոգերների ակումբի երկրորդ հանդիպմանը ՆեոՄեդիայի կողմից կներկայացվի նոր կայք, որը կխթանի հայկական բլոգոսֆերայի և ինտերնետային գովազդի փոխադարձ ինտեգրմանը:

• Հայ բլոգերների ակումբի երկրորդ հանդիպմանը իրենց գովազդային լուծումները կներկայացնեն Hanguyc Points համակարգի ներկայացուցիչները:

Հանդիպման վայրն է` Ամերիկյան համալսարանի բիզնես կենտրոն (AUA Business Centre), Ալեք Մանուկյան 9. Հանդիպման ժամը` 19:00, մարտի 20, շաբաթ:

Մուտքը ազատ է բոլոր ցանկացողների համար:

Մանրամասների համար կապվեք`
info@neomedia.am
Tel: (094) 33.94.88; (093) 60.86.06

Չգիտեմ, մտքերս վերջերս հակասական են դարձել․ երեւի թե սա է պատճառը, որ այդքան ընդունված, ուրախալի տոն համարվող ՄԱՐՏԻ 8-ը ես համարում եմ Գենդերային անհավասարության օր!!!

Մի հայացք անց կացրի քաղաքով, որպեսզի հասկանամ՝ ինչպես են նշում մարդիկ այսօրը։ Միանգամից նկատեցի այն խեղճ տղամարդկանց, որ թանկացված ծաղիկների գներն էին հարցնում միայն․․․ Նկատեցի նաեւ կանանց, ովքեր իրենք իրենց համար էին ծաղիկներ գնում․․․

Ու մտածեցի․ այսօր Գենդերային անհավասարության եւ ընդհանրապես Անհավասարության օրն է։ Թե ով է գենդերը, ընկերներիցս մեկն ասում է՝ ո՞վ իմանա․․․

կույր լինելու համար»,-ասվում է ԱՄՆ արտաքին գործերի կոմիտեի տան նախագահ Բերմանի՝ Հայոց Ցեղասպանության մասին որոշման բաց խոսքում։

ԱՄՆ կոնգրեսի՝ Հայոց Ցեղասպանության մասին բանաձեւի ընդունման հետ կապված մեծ հույսեր չունեի․ հետո էլ ինձ համար  արդեն կարեւոր էլ չէր նրա ընդունել-չընդունելը։ Որովհետեւ Ամերիկան չէ, որ պետք է հուշի հեռուներից, թե այստեղ ցեղասպանություն եղել է, թե ոչ։ Հիմա արդեն հետաքրքիր չէ, թե ինչ եմ կարծում ես, քանի որ կարծիքս հնացած է։

Միայն հենց նոր,  չաթերի միջոցով իմացա, որ Կոնգրեսն ընդունել է մեր բանաձեւը։ Ահա պաշտոնական աղբյուրն այդ մասին։

Քանի որ մի քանի արձագանքներ հասցրեցի տեսնել, կառաջարկեմ սոցիալական ցանցերում եւ ֆորումներում գրող բոլոր հայերիս այս փաստն ՈՒՌԱ-յով չարձանագրել․․․ Գոնե կարելի է  ՎԵՐՋԱՊԵՍ տարբերակն ընտրել։

Քչով էլ վատ չէր: Հետեւի սեղանից անընդհատ ծափահարություններ էի լսում: Ինձ հետաքրքրեց, թե ով է Միներալի այդքան բուռն ֆանատը: Շրջվեցի եւ նկատեցի նախկին երգչուհի Արփինե Բեգջանյանին: Անկեղծորեն զարմացա, քանի որ երբեք չէի պատկերացնի, որ «Ես պուճուր եմ, ոսկե ջուր եմ» երգի կատարողը այդքան ոգեւորությամբ կարող է ռոք լսել:

Համերգից հետո որոշեցի խոսել երգչուհու հետ.

- Էս սկսել եք ռոք լսե՞լ…

- Ես միշտ եմ ռոք լսել, ես ռոքով եմ դաստիարակվել:

- Բա ինչո՞ւ էիք պապսա երգում:

- Դե, շուկան էր դա թելադրում, հիմա արդեն ռոք եմ երգելու:

- Ինչո՞ւ, հիմա շուկան ռո՞ք է թելադրում:

- Չէ, ուղղակի որոշել եմ անել այն, ինչ ուզում եմ: Բացի այդ, ամուսինս իր ձայնագրման ստուդիայում բոլոր երգերն արդեն պատրաստել է, մնում է ես ձայնագրվեմ եւ ալտերնատիվ ռոքի ոճում ձայնասկավառակ կթողարկեմ:

- Ո՞ր խումբն է նվագելու Ձեր երգերը:

- Խումբ չի նվագելու, ամուսինս ռոքի համար նվագակցություն է սարքել…

- Այսինքն ռոք եք երգելու «օռանժիրովկա»-ո՞վ…

- Հա, էդպիսի մի բան:

- Այն ժամանակ էլ «Արձագանքում» էիք չէ՞ երգում:

- Հա, բայց հետո Արթուր Գրիգորիչի մոտ գնացի:

- Իսկ ո՞ւմ երգերն էիք երգում:

- Եսիմ, ով պատահում, գրում էր էլի… երգ էին նվիրում, մենք էլ երգում էինք: Պապսա էր էլի…

- Անկախության հետ պապսայի կապերն էլ բացվեցին, բայց մենք ռոք ունեինք դեռ 60-ականներից. այդ ո՞վ արձակեց պապսայի կապերը:

- Դե, Արձագանք ստուդիան սկսեց պապսա ուտեցնել ժողովրդին, ժողովուրդն էլ կերավ, հեշտ երաժշտություն էր:

- Դրանից հետո էլ Արթուր Գրիգորիչն եկավ, չէ՞: Էդ փոփոխությունն ինչպե՞ս եղավ:

- Իշխանափոխություն եղավ, շոու բիզնեսի լծակներն էլ փոխվեցին…

- Հիմա դաշտն ազա՞տ է:

-Չէ, իհարկե չէ: Մոնոպոլիա է. մոնոպոլներն են որոշում որ համերգին ով երգի, որ մրցույթին ով մասնակցի…

- Հիմա ի՞նչ եք անում:

- «Շառլոտ»-ում եմ երգում այնտեղ այցելող մարդկանց մակարդակի երգեր: Ուրիշ ձեւերով ես փող չեմ կարող աշխատել:

Դե, սրանից ավել զրույցը շարունակելն անմաստ կլիներ…

լուսանկարը` Անուշ Քոչարյանի

Գլենդեյլի “Հիլթոն” հյուրանոցի սրահներից մեկում այսօրվա Հայաստանի մասին մի հիանալի դասախոսությունից հետո հավաքված մարդիկ՝ հիմնականում սփյուռքահայեր, որոնցից շատերն անգամ Հայաստանում չեն եղել, քննարկում էին օրվա թեման։ Հավաքը միտված էր խթանելու սփյուռքահայերի այցելությունները, կամ, ինչու չէ, հայրենադարձությունը Հայաստան։ Օրվա բանախոսը ներկայացրեց սթափ, ընդգրկուն, բազմակողմանի, իրատեսական փաստերից հյուսված դասախոսություն։ Մտազբաղ հետևում եմ շուրջս ընթացող եռուզեռին։ Ձեռքումս հերթական սփյուռքահայկական երիտասարդական կազմակերպություններից մեկի բուկլետն է։ Հիանալի որակի տպագություն, սիրուն լուսանկարներ, փայլուն, որակյալ թուղթ։ Բացում եմ բուկլետն ու առաջին իսկ էջից ինձ է նայում իմ փոքրիկ Նունեն։ Հա, ինքն է, Նունեն, սևուկ, սիրուն, խելացի աչուկներով, արևային ժպիտով, սև, գանգուր, գզգզված, երկար մազիկներով։ Մի քիչ կենտրոնանում եմ նկարի վրա ու վերադառնում 2004-ի ապրիլ ամիս, Հանրապետության հրապարակ…Արտաքին գործերի նախարարության շենքի դիմացով վազվզում է փոքրիկ մուրացկան–աղջնակը։ Հագին կարճ, արդեն վրան փոքրացած շորիկ է, հնամաշ, փորիկին երկու հատ պակասող կոճակներով, ժակետիկի թևերը արդեն վերև են թռնում, գրպանիկներից մեկն արդեն կիսաքանդված է։ Աչոնը նայում է վրաս ու ասում.”Քուրի՝կ, փող կտա՞ս։”
Աղջնակի ձայնը զրգնուն է, հայացքը՝ շատ խելացի։ Ինքն էլ շատ կեսնախինդ։ Ներքևից նայող աղջնակն ինձ տակնուվրա արեց։
“Անունդ ՞ինչ է,” հարցրեցի նրան։
“Անու՞նս։ Նունե ա։ Փող կտա՞ս։” Նունեն ոտիկները հին սանդալների մեջ ծուռ դրած, վտիտ ծնկները իրար է կպցնում, կարծես ծափ է տալիս ու թռչկոտում է շուրջս։
“Քանի՞ տարեկան ես, քուրիկ ջան,” հետաքրքրվեցի ես։
“Վեց եմ։ Հեսա յոթ դառնամ սեկտեմբերին գնալու եմ դպրոց։ Բայց մանգապարտեզ չեմ գնացել,” ճտպտաց Նունեն։
” Հետս մառոժնի կուտե՞ս,” հարցնում եմ ես Նունեին։ Այդ օրն արդեն լավ շոգ էր, ու չէի վախենում, որ նա կմրսի պաղպաղակից։
“Իսկականի՞ց։ Չե՞ս խաբում,” զարմացավ Նունեն։
“Չէ, չեմ խաբում։ Գնանք մառոժնի քեզ առնեմ, ” ասացի ես։
“Բայց գիդես, ես մի հատ ապերիկ ունեմ պուճուր։ Առանց իրա ո՞նց ուտեմ։ Իրան էլ կառնե՞ս,” հարցրեց Նունեն։
“Հա, կառնեմ։ Բա ու՞ր ա ապերդ,” հետաքրքրվեցի ես։
“Ապերս մեր աֆտոյի մեջ ա։ Մենք էն այգում ենք ապրում, աֆտոյի մեջ,” պատմեց Նունեն։
“Դե գնացինք, ապերիդ վերցնենք”,- ասացի ես, ու մենք երկուսով քայլերս ուղղեցինք դեպի Վերնիսաժի այգի։ Նունեն ճանապարհին թռչկոտում էր, ժպտում ու շուրջս պտտվում։
“Բա, դուք ապերիկիդ հետ մենա՞կ եք։ Դուք ո՞րտեղից եք,” հետաքրքրվեցի։
“Չէ, մենակ չենք։ Մաման էլ ա մեր հետ ու մեր պուճուր քուրիկը։ Նոր ա ծնվել, մամայի կաթիկն ա ուտում ու լացում ա։ Մենք Ստեփանակերտից ենք, ընդեղ վատ ա։ Հենց տաքերը ընգնում ա, գալիս ենք ստեղ, Էրէվան,” պատմում էր Նունեն։
Հասանք Վերնիսաժի այգի։ Մայթերից մեկի մոտ, ծառի տակ, կանգնած էր հին, իջած ակերով մեքենան։ Մեքենայի ժանգը, վրայի փոշին ու ծակ ակերը վկայում էին, որ արդեն մի քանի տարի է, ինչ այն անշարժ կանգնած է նույն տեղում։ Պատուհաններից մեկի ապակին կոտրված էր ու ծածկված ինչ–որ լաթով։ Առջևի նստարաններից մեկի վրա մի աղքատ հագնված, տխրության ու անելանելիության դրոշմը դեմքին երիտասարդ կին էր նստած, գրկում փոքրիկ երեխա։ Հետևի նստարանին մի չորս տարեկան տղա էր խաղում։ Ես սպասեցի քիչ հեռվում։ Նունեն վազեց, մտավ մեքենան, իր մամային ինչ–որ բան ասեց ու ապերիկի ձեռքր բռնած եկավ։
“Հեսա, Գոքորիկն ա։ Ապերս ա։ Իրան էլ ես չէ՞ մառոժնի առնելու,” ասաց Նունեն, փոքր–ինչ առաջ հրելով փոքրիկին։ Գոքորիկը լուռ էր, մեծ–մեծ բացված աչուկներով, կլոր, մրոտ թուշիկներով, ձեռքում երեքականի կոտրած խաղալիք ավտո կար, հագին կարմիր վանդակավոր շալվարիկ, հին կոշիկներ, խունացած բրդե սվիտր՝ վրան ասեղնագործ եղջերուներ։
“Ինքը, խաբում ա, ասում ա մառոժնի ես առնելու։ Մեզ ուր ես տանու՞մ, մեծ քուրիկ”,- արդեն համարյա լացելով հարցրեց Գոքորիկը։
“Գնում ենք մառոժնի ուտենք, Գոքորիկ ջան։ Քուրիկդ չի խաբում”,- ժպտացի ես զարմացած Գոքորիկին։ “Դե, բռնեք իրար ձեռքերը ու գնացինք”,- ասեցի ես ու ձեռքս պարզեցի Նունեին։ Արդեն ինձ լիովին հավատալով, Նունեն իր փոքրիկ ձեռքը դրեց իմ ափի մեջ, մյուսով բռնեց Գոքորիկի ձեռքն ու մենք մեր քայլերն ուղղեցինք դեպի մոտակա պաղպաղակի սայլակը։ Իմ կյանքի երջանիկ պահերից մեկն էր դա: Նայում էի ժպտացող ու կողքիս թռվռացող Նունեին ու Գոքորիկին։ Գոքորիկի փոքրիկ աջ ձեռքը Նունեի ձախ ձեռքի մատներն էին բռնել, իսկ Նունեի աջ ձեռքն իմ ձախ ձեռքում էր։ Ու ես զգում էի, թե ինչպես է այդ ձեռքերից կազմած կենդանի շղթան իմ սրտին հասցնում նրանց զվարթուն սրտիկների կենսախինդ ռիթմը։
Հասանք պաղպաղակի սայլակին։ Այն բարձր էր ու պարունակությունը տեսնելու համար ճստոներս բարձրացան քարի վրա։ Ընտրեցին մի–մի հատ վանիլային ու շոկոլադե կոն պաղպաղակ, մամային ու պուճուր քույրիկին էլ մի չորս հատ նույն կոն պաղպաղակներից առանք։ Ուրախացած ճստոները բացեցին պաղպաղակները սկսեցին ուտել։ Ես մնացած պաղպաղակները պարզեցի Նունեին ու ասեցի, որ վազելով հասցնի իր մամային, քանի դեռ դրանք չեն հալվել։ Քույր ու եղբայր վերցրեցին պաղպաղակներն ու վազեցին դեպի ժանգոտած ավտոն։ Ես նայեցի ժամացույցիս ու շտապեցի հակառակ ուղղությամբ, դեպի “Ազգ” թերթի խմբագրություն, աշխատանքի ընդունվելու համար հարցազրույցի։
Այդ դեպքից հետո, Նունեին տեսա էլի մի քանի անգամ։ Ու նա էլ ինձնից բան չէր խնդրում, տեսնելիս ժպտում էր եւ ծիծաղելով բարևում։ Երբ մոտս էլի փող էր լինում, Նունեն ու Գոքորիկն անպայման մի քաղցր բան ուտում էին։ Բայց հետո Նունեն էլ չէր երևում. համարյա ամեն օր աշխատանքի գնալիս անցնում էի Արտաքին գործերի նախարարության կողքով ու միևնույն է Նունեին էլ չէի տեսնում։ “Երևի գնացել են Ստեփանակերտ”,- մտածում էի ես, հուսալով, որ ոչ միայն Նունեն է ժպտում, այլ նաև նրա մայրիկը։
“Հը՞, գնացինք տուն,” հարցրեց Հայկը, վերադարձնելով ինձ իրականություն՝ Հիլթոն հյուրանոցի սրահ։
“Օկ. գնացինք, հեսա Կարենին վերցնենք ու գնանք”,- ասեցի ես։ Իսկ աչքս բուկլետից կտրել չեմ կարողանում, այնտեղ, նկարից ժպտում է իմ փոքրիկ զվարթունը՝ մրոտ թուշիկներով Նունեն։ “Միայն էս բուկլետի տպագրության փողով, Նունեն ու Գոքորիկը, իրենց մաման ու քույրիկը ամենաքիչը մի քանի ամիս կուշտ կապրեին”,- մտածեցի ես ու քայլեցի դեպի հյուրանոցի ելքը։

Անուշ Մկրտչյան

Արմեն Ջիգարխանյանը շուտով նկարահանվելու է մի ֆիլմում, որի սցենարը գրել է մեր մեկ այլ հայրենակից` Լեւոն Մինասյանը:Ֆիլմի աշխատանքային վերնագիրն է «Երկրորդ ճանապարհորդություն»: Սցենարի հեղինակ Լևոն Մինասյանին, որն ապրում  և  ստեղծագործում է Փարիզում, կարելի է ճանաչել Վատիկանի և Նորմանդիայի մասին նրա ‎ֆոտոպանորամիկ պատմություններով: Այսինքն ճամփորդելու գաղափարը գուցե պատահաբար չէ, որ հայտնվել է այս ‎ֆիլմի սցենարի առանցքում:

Սցենարում դեռ շատ բաներ կարող են փոխվել, դերակատարների ցանկում էլ գուցե փոփոխություններ լինեն. սա է պատճառը, որ ‎ֆիլմի հեղինակները աշխատում են առայժմ շատ չխոսել այս ամենի մասին: Հայտնի է միայն, որ Արմեն Ջիգարխանյանի խաղընկերը կարող է լինել Պիեռ Ռիշարը. նրա հետ այժմ բանակցում են:

Պիեռ Ռիշարի անունը ընթերցողին հավանաբար հուշեց, որ խոսքը կինոկոմեդիայի մասին է: Իսկ Ջիգարխանյան-Ռիշար համադրությունն արդեն իսկ խոստումնալից է ցանկացած ռեժիսորի ու պրոդյուսերի համար: Գլխավոր պրոդյուսեր Գասպար դը Շավանյակը նախատեսում է ‎ֆիլմի նախապատրասատական աշխատանքը Երևանում սկսել այս ամռան վերջից: Կինոնկարի մի մասը կնկարահանվի Հայաստանում, մյուս մասը` Ֆրանսիայում: Եթե ամեն ինչ հաջող ընթանա, ‎ֆիլմը կլինի ֆրանսիական “Bel Ombre Films”, գերմանական “  Flying Moon”, կանադական “Aviva Corp” և հայկական “Paradise” ընկերությունների համատեղ արտադրություն:

Սցենարն ամբողջությամբ պատրաստ է: Այն գրվել է դեռ մի քանի տարի  առաջ, երեք լեզուներով` հայերեն, ռուսերեն, ‎ֆրանսերեն: Սցենարն այժմ դրված է կինոարտադրողների սեղանին և արդեն հասցրել է կինոբիզնեսից շատ բան հասկացողներին ներշնչել, որ ստացվելու է այսպես կոչված «դրամարկղային կինո», բայց ո´չ ժամանցային, ո´չ մակերեսային «թամաշա» , այլ ներքին դրամատիզմ ու սեփական փիլիսոփայություն ունեցող պատմություն:

Ահա այս կինոպատմության սաղմնային կենսափուլի մասին ավելին իմաանալու համար հեռախոսով զրուցում ենք Արմեն Ջիգարխանյանի հետ: Նա իր` Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնում է անցկացնում իր աշխատանքային օրվա մեծ մասը և պատրաստակամ արձաագանքում է հայրենիքից եկած բոլոր հեռախոսազանգերին:

-Պարո´ն Ջիգարխանյան, «Եկրորդ ճանապարհորդություն» ‎ֆիլմում, որ դեռ պետք է նկարահանվեք, Դո՞ւք եք ընտրել Ձեր դերը, թե՞ առաջարկել են:

-Գիտե՞ս ինչ, իմ ու Լևոնի ընկերությունը վաղուցվա է: Դա հետզհետե ինչ-որ «ախպերության» է վերածվում: Իսկ դա` արվեստում շատ կարևոր բան է:

Արմեն Ջիգարխանյանի համար սա մի թեմա է, որի մասին պետք է խոսի անպայման, հակառակ դեպքում կինոյի մասին զրույցը շատ անհամ բան կստացվի: Հավանաբար այդ պատճառով է, որ, մի պահ շեղվելով, հիշում է «Բարև, ես եմ» ‎ֆիլմն ու բացում դրա «գլխավոր գաղտնիքներից» մեկը: Ասում է` ‎ֆիլմը ծնվեց, որովհետև ինքը, Դովլաթյանը, Աղաբաբովն ու Յավուրյանը երկար ժամանակ ջերմ զգացմունքներ ունեին միմյանց հանդեպ ու շտապում է ավելացնել.

-Ես դատարկ խոսքեր չեմ ասում: Իսկական արվեստում որակն այստեղից է ծնվում: Ալո, լսո՞ւմ ես:

-Լսվում է , ասեք, պարոն Ջիգարխանյան:

-Եթե կինն ու տղամարդը «ալերգիա» ունեն իրարից, ուրեմն իրենց երեխան լավը չի լինի: Այս դեպքում էլ նույնն է. արդեն քանի տարի է Լևոնի հետ գնում ենք , գալիս ենք, իրար ինչ-որ բաներ ենք պատմում… ես հուսով եմ հիմա այն տարիքում եմ, որ արդեն որպես Ջիգարխանյան ասելիք ու դարդեր ունեմ …

-Հավանաբար կոմեդիկ դերեր Ձեզ շատ են առաջարկում և Դուք մերժում եք, ինչո՞ւ սրանից չհրաժարվեցիք:

-Չէ, չեմ մերժում: Եթե նույնիսկ մերժում էլ եմ, ուրեմն կամ ժամանակ չունեմ, կամ էլ… չգիտեմ ինչ ասեմ:

-Թե՞ այնպիսի մարդ էր առաջարկողը, որ չէիք կարող մերժել:

-Կարելի է մեկ անգամ սեղանի շուրջ նստել համաձայնել, բայց մենք երեխա պետք է ծնենք, չէ՞, ուրեմն մենք պետք է իրար շատ սիրենք ու զգանք, որ այ` հենց սա է: Դեպքեր են լինում, որ նկարահանվում եմ հենց փող աշխատելու համար: Բայց ես գիտեմ իմ խնդիրը և աշխատում եմ, որ չափը չանցնեմ ու նմանվեմ… Իսկ այս ‎ֆիլմի պարագայում կա տարօրինակ մի բան. այն ինձ շատ է ջերմացնում:

-Դուք արդեն գիտե՞ք ինչ կերպար եք կերտելու, արդեն պատկերացնու՞մ եք նրա ձայնը, քայլվածքը, թե՞ ռեժիսորի առաջադրանքն է Ձեզ համար առաջանային:

-Դա ոչ ոք չգիտի: Պիտի մի հատ իրար կպնենք, մի հատ իրար «հոտ առնենք», մի երկու անգամ հաց ու ջուր կիսենք, ուտենք-խմենք, հետո սկսենք կամաց-կամաց ինչ-որ բանից ծնել… Հիմա միայն ցանկություններ կան, միայն ցանկություններ:

-Ֆիլմի ժանրը ենթադրում է, որ այն կատակերգություն է լինելու: Թե՞ այս դեպքում սա պայմանական է ասված:

-Չգիտեմ, ես ժանրը թույլ իմացող մարդ եմ: Ես գիտեմ կյանք, ես գիտեմ անեկդոտ` տխուր, լաց, ծիծաղ… Դա գիտեմ, բայց այս ‎ֆիլմի ժանրը չեմ կարող ասել: Սրա մեջ երկուսից էլ կա. մարդ էլ է մահանում, ծիծաղելի էլ է: Բայց առաջինը, որ ինձ շատ ջերմացրեց սցենարի մեջ, այն էր, որ ամեն ինչ կա կյանքի օրենքներով, ոչ մի բան հնարած չէ…Մեկ էլ վեր կացավ ու մեռավ էն մարդը:

Երկուսով ծիծաղում ենք: Արմեն Ջիգարխանյանն անընդհատ զրույցը թեքում է դեպի կենցաղ, մարդկային հարաբերություններ, կարծես հասկացնելով, որ մեծ բաների մասին պատկերացում կազմելու համար պետք է նախ ճանաչել ու հասկանալ փոքրերը, այն ամենը, ինչ շրջապատում է մեզ` մնալով աննկատ, չգնահատված… Մինչդեռ ես համառորեն փորձում եմ պարզել տեխնիկական մանրամասները.

-Ձեր աշխատանքային սկզբունքները կասե՞ք. պայմանագի՞ր եք կնքում, գումարը սկզբո՞ւմ եք ստանում, թե՞ այլ կերպ է ամեն ինչ:

-Ինձ համար դա կարևոր չէ: Ինձ համար կարևորն այն է, որ ես Լևոնին ասել եմ, որ այս ‎ֆիլմը պետք է անենք, ինքն էլ ինձ է ասել, որ պետք է անենք: Վերջիվերջո ինչ-որ մի բան կտան ու, ասենք , մի բան էլ կգրեն, որ… որ  վերարկուս չգողանան:

Երբ զրուցում ես Արմեն Ջիգարխանյանի հետ , պարտադիր չէ, որ ամեն ինչ բառացի հասկանաս: Նրա` կիսատ թողած ‎ֆրազը հաճախ ավելի խոսուն է, ենթագիտակցորեն ընկալելի, քան լավ հղկված նախադասությունը: Ահա այս դեպքում էլ. չհասկացա թե ինչ կապ ունի վերարկուն, բայց զգացի, որ կատակում է, բարեխճորեն պատասխանում է Երևանից զանգած երիտասարդ լրագրողի հարցերին, բայց իր մտքերի հետ է…

-Այս առաջարկը Դուք անձնապե՞ս եք  ստացել, թե՞ ունեք գործավար, կամ իրավաբան, կամ գործակալ, ինչպես ընդունված է կինոդերասանների աշխարհում:

-Չէ’, չէ’, միայն անձնապես: Սիրելու հարցում ագենտ-մագենտ ես չգիտեմ, լուրջ եմ ասում, սիրելու հարցում մենք ինքներս պետք է ամեն ինչ պայմանավորվենք: Ահավոր դժվար գործ է: Գիտե՞ս , եղել են դեպքեր, երբ ավելի շատ` թատրոնում գիտեմ, երբ մենք մեծ սեր ենք խաղացել որևէ ներկայացման մեջ կամ ‎ֆիլմում, անցել է ժամանակ, ու մենք  էդ մարդու հետ դարձել ենք իրար օտար մարդիկ: Լսում ես, չէ՞…

-Այո, այո, լսում եմ…

-Դա էդպիսի բան է , ինչպես բնությունը, բնությունը, տղա’ս:

-Երբ այս ‎ֆիլմում նկարահանվելու առաջարկ ստացաք, Ձեզ հետաքրքրե՞ց , թե ովքեր են Ձեզ հետ խաղալու, և միգուցե դա ազդե՞ց Ձեր որոշման վրա: Նրանց մասին ի՞նչ կասեք:

-Շատ քիչ բան գիտեմ: Գիտեմ, որ Պիեռ Ռիշարն է խաղալու: Բայց դեռ բանակցում են:

-Դուք միմյանց ճանաչո՞ւմ եք:

-Չէ, չգիտեմ ինչ տեսակ մարդ է, միայն կինոյում եմ տեսել ու գիտեմ, որ շատ բոյով է:

-Իսկ որպես դերասա՞ն:

-Պրո‎‎ֆեսիոնալ դերասան է:

-Ֆիլմի մյուս կերպարներն ինչպիսի՞ն են Ձեր գնահատմամբ:

-Բերնարդ Շոուն ասում է, որ կա ՙայո՚ բառն արտաբերելու միլիոն օրինակ, բայց այն գրելու միայն մի տարբերակ կա` ուղղակի գրել ՙայո՚: Ինչու եմ սա քեզ ասում, որովհետև կինոն, թատրոնը, դերասանությունն այդպես են: Կարելի է , չգիտեմ` մի երգ գրել , այսինքն գրված` մի տարբերակ կա, բայց այն կատարելու միլիոնավոր ինտոնացիաներ կան:

-Այս դերն ինչո՞վ է տարբերվելու Ձեր նախորդ դերերից:

-Երևի նրանով, որ վերջին երեք ‎ֆիլմերում նկարահանվելիս 72 տարեկան էի, իսկ հիմա, որ այս ֆիլմում սկսեմ նկարվել , կլինեմ 73 տարեկան:

-Դուք հետևու՞մ եք թե սա Ձեր որերորդ ‎ֆիլմն է, թե՞ Ձեր քարտուղարուհին է հաշիվը պահում…

-Արդեն կորցրել եմ հաշիվը, մեկ ասում են` երկու հարյուր չգիտեմ ինչքան, մեկ` երեք հարյուր, բայց դե` ո՞վ պետք է հաշվի:

Ջիգարխանյանն առաջին ռուս դերասանն է, որը հայտնվել է Գինեսի գրքում: Խաղացած դերերի քանակով նա գերազանցում է Ալեն Դելոնին և Մարլո Բրանդոյին: Իսկ «Երկրորդ ճանապարհորդություն» ‎ֆիլմում, Պիեռ Ռիշարից բացի , նրա խաղընկերները կարող են լինել նաև Սիմոն Աբգարյանը, Ռոզի Վարդը, Երվանդ Մանարյանը:

Արթուր Սուքիասյան